Fileteado (tabela resmi) nereden geliyor?
Fileteado Buenos Aires'ten gelir. Kıvrımlı sarmalların, çiçeklerin ve süslü harflerin bu sanatı 19. yüzyılın sonunda şehirde yiyecek taşıyan atlı arabaların üzerinde başladı ve bugün şehrin görsel kimliğinin bir parçası.
Boyalı yük arabaları
19. yüzyılın sonunda Buenos Aires'te süt, ekmek, meyve ve bakkaliye taşıyan gri atlı arabalar, araba atölyelerinde boyalı süslemeler almaya başladı. Bunlar önce basitti: her panelde köşelerinde noktalar olan kare bir çerçeve ve tüccarın baş harfleri. Ressamlara, filete denen ince süs çizgilerini çizdikleri uzun, ince fırçalardan ötürü fileteador denirdi; kelime Latince filum, yani “iplik” kelimesine dayanır.
Arabalardan otobüslere
Zamanla üslup zenginleşti: akantus yaprakları, çiçekler, kuşlar, ejderhalar, bayraklar ve çoğu zaman esprili halk deyişleri eklendi. 1920'ler ve 1930'larda fileteadorlar kamyonlara ve otobüslere geçti; Carlos Carboni ve León Untroib zanaatın en saygın ustaları oldu. Galeriler fileteadoyu ilk kez 1970'te sergiledi. 1975'te bir ulaşım düzenlemesi şehir otobüslerindeki süslemeleri yasakladı ve pek çok ressam tabelalara ve sergi işlerine yöneldi. 2015'te UNESCO bu sanatı Somut Olmayan Kültürel Miras listesine aldı.
İnsanlar neden İtalya diyor
Bu tahminin gerçek kökleri var. Buenos Aires kitlesel Avrupa göçüyle büyüdü ve zanaatın içindekiler öncüleri olarak üç İtalyan göçmenin adını verir: Vicente Brunetti, Salvador Venturo ve Cecilio Pascarella. Kuşları, çiçekleri ve ejderhaları ekleyenin Venturo'nun oğlu Miguel olduğu kabul edilir. Ama erken dönem tarihi pek yazıya geçirilmedi ve şehir yönetimine göre kökenleri konusunda bir uzlaşma yok. Üslup, Avrupa öğelerinin yerel criollo gelenekleriyle karıştığı Buenos Aires'te biçimlendi.
Kaynaklar: en.wikipedia.org ↗ · eyemagazine.com ↗ · buenosaires.gob.ar › origenes del filete ↗ · buenosaires.gob.ar › de la prohibicion la representacion mun… ↗
