Didgeridoo nereden geliyor?
Didgeridoo kuzey Avustralya'dan, büyük olasılıkla Arnhem Land'den gelir. Oradaki Aborjin halkları bu uzun tahta borazanı Avrupalılar gelmeden yüzyıllar önce geliştirdi; derin, kesintisiz uğultusu bugün dünyanın her yerinde duyuluyor.
Termitlerin oyduğu gövde
Geleneksel bir didgeridoo, termitlerin içini oyduğu bir okaliptüs gövdesi ya da dalı olarak hayata başlar. Yapımcılar termit etkinliği olan ağaçları arar ve oyuğun tınlayıp tınlamayacağını duymak için tahtaya vurur. Ağaç kesilir, içi temizlenir, kabuğu soyulur; dar ucuna çoğu zaman balmumundan bir ağızlık eklenir. Çalgıların çoğu yaklaşık 1,2 metre uzunluğundadır; boru ne kadar uzunsa ses o kadar pes olur. Çalanlar uğultuyu döngüsel nefesle sürdürür.
Kaç yaşında?
Kesin yaşını kimse bilmiyor. Arnhem Land platosunun kuzey ucundaki Ginga Wardelirrhmeng'deki bir kaya resmi, iki şarkıcıyla birlikte didgeridoo çalan birini gösterir; çalgıyı çalanları gösteren kaya resimleri 1.000 ile 1.500 yıl öncesine tarihlenmiştir. Avrupalılarla temastan önce çalgı neredeyse yalnızca Avustralya'nın uzak kuzeyinde çalınıyordu. İlk Avrupa kayıtlarından biri, T. B. Wilson'ın 1835 tarihli kitabındaki, Darwin'in doğusundaki Raffles Körfezi'nde onu çalan bir adamı gösteren bir çizimdir.
İngilizcede uydurulmuş bir ad
Didgeridoo bir Aborjin kelimesi değildir. Çalgının sesini İngilizcede taklit ettiği düşünülür: 1908'de Victoria'daki Hamilton Spectator gazetesi bir “did-gery-do (içi boş bambu)”dan söz etti; 1919'da da Smith's Weekly, bir “didjerry”nin “didjerry, didjerry, didjerry diye ad infinitum” ses çıkardığını yazdı. Müzikolog Alice Moyle, onu çalan dil gruplarının sayısına yakın sayıda ad buldu; aralarında kuzeydoğu Arnhem Land'deki yidaki ve Batı Arnhem Land'deki mako da var.
Kaynaklar: en.wikipedia.org ↗ · theconversation.com ↗
.jpg/330px-%E3%83%AF%E3%82%A4%E3%83%B3_(%E3%82%A6%E3%82%A9%E3%83%B3%E3%83%90%E3%83%83%E3%83%88).jpg)