Sztyblety (chelsea boots): skąd to się wzięło?
Sztyblety, czyli chelsea boots, pochodzą z Londynu. Wsuwane buty do kostki z gumowymi wstawkami po bokach opatentował w 1837 roku J. Sparkes Hall, szewc z Regent Street, który robił buty dla królowej Wiktorii; nazwa „chelsea” pojawiła się ponad sto lat później.
But bez sznurówek
J. Sparkes Hall z Regent Street 308 opatentował buty z gumowymi wstawkami w 1837 roku, po eksperymentach z tkaniną gumowaną. Elastyczne panele po bokach pozwalały wkładać i zdejmować dopasowany but bez sznurówek i guzików, często z pomocą pętelki z tyłu. Sparkes Hall podarował swoje prototypy królowej Wiktorii i twierdził w prospekcie, że ona „chodzi w nich codziennie i tym samym daje najmocniejszy dowód tego, jak ceni ten wynalazek”.
Ulubieńcy epoki wiktoriańskiej
Nosili je zarówno mężczyźni, jak i kobiety, na spacery i do jazdy konnej. Pod koniec lat 40. XIX wieku były modne, a do 1850 roku techniki wytwarzania elastycznych wstawek znacznie się poprawiły. Sparkes Hall zaprezentował je w prospekcie na Wielką Wystawę w 1851 roku, a w 1858 roku „The Lady's Magazine” pisał o „butach z gumowymi wstawkami na dzień”. Pewna londyńska panna młoda wystąpiła na swoim ślubie w 1865 roku w białych butach z gumowymi wstawkami. Styl pozostawał popularny aż do I wojny światowej.
Skąd skojarzenie z Australią
W Australii buty z gumowymi wstawkami to klasyczne obuwie robocze: mocne skórzane buty wsuwane, często ze stalowymi noskami, noszone też do jazdy konnej, a nawet od święta. W 1932 roku pewien australijski szewc przystosował ten fason dla pasterzy bydła, a kilka australijskich firm wciąż produkuje takie buty. Ale fason był angielski. Londyńska nazwa przyszła w latach 50. i 60. XX wieku, gdy buty wskrzesiło modne towarzystwo z King's Road w Chelsea, w czasach Swinging London.
Źródła: en.wikipedia.org › Chelsea boot ↗ · collections.vam.ac.uk › O10988 ↗ · collections.vam.ac.uk › O81734 ↗ · en.wikipedia.org › Australian work boot ↗