ลิปิซซาเนอร์ (สายพันธุ์ม้า) มาจากที่ไหน?
ลิปิซซาเนอร์ได้ชื่อมาจากลีปิตซา หมู่บ้านในแคว้นคาสต์ของสโลวีเนียในปัจจุบัน ซึ่งราชวงศ์ฮาพส์บวร์คก่อตั้งคอกเพาะพันธุ์ม้าหลวงขึ้นในปี 1580 ต่อมาม้าตัวผู้สีขาวของพันธุ์นี้ก็กลายเป็นดาราของโรงเรียนขี่ม้าสเปนแห่งเวียนนา
คอกม้าหลวงท่ามกลางต้นลินเดน
เมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม 1580 อาร์ชดยุกคาร์ลที่ 2 แห่งราชวงศ์ฮาพส์บวร์ค ลงนามในสัญญาซื้อที่ดินลีปิตซา ซึ่งบิชอปแห่งตรีเยสเตเคยมีที่พักฤดูร้อนและเลี้ยงม้าอยู่ แล้วเปลี่ยนให้เป็นคอกเพาะพันธุ์ม้าหลวง ขณะนั้นทั้งกองทัพและโรงเรียนขี่ม้าของขุนนางต้องการม้าที่แข็งแรงแต่คล่องแคล่ว มีการซื้อม้าจากสเปน และที่ลีปิตซาก็นำม้าสเปน ม้าบาร์บ และม้าอาหรับมาผสมพันธุ์กัน ชื่อลีปิตซามาจาก lipa ในภาษาสโลวีเนีย ซึ่งแปลว่า “ต้นลินเดน”
เกิดมาสีเข้ม โตขึ้นเป็นสีขาว
ในศตวรรษที่ 18 ลิปิซซาเนอร์มีหลายสี ทั้งสีน้ำตาลแดง สีเกาลัด สีน้ำตาลอมเหลือง สีเทาลายจุด และสีดำ โรงเรียนขี่ม้าสเปนระบุว่าไม่มีตัวใดเป็นสีขาวเลย สีขาวค่อย ๆ กลายเป็นมาตรฐานตั้งแต่ปลายศตวรรษที่ 18 ถึงศตวรรษที่ 19 เพราะเป็นสีที่คนนิยมและยีนสีเทาเป็นยีนเด่น แม้ทุกวันนี้ ลูกม้าก็ยังเกิดมาสีเข้ม ส่วนใหญ่เป็นสีน้ำตาลหรือสีดำ และเปลี่ยนเป็นสีขาวเมื่ออายุระหว่าง 6 ถึง 10 ปี โรงเรียนยังเลี้ยงม้าตัวผู้สีน้ำตาลแดงไว้ในคอกอย่างน้อยหนึ่งตัวเสมอ เพราะเชื่อว่านำโชค
ทำไมคนถึงทายว่าเวียนนา
ชื่อเสียงของพันธุ์นี้มาจากเวียนนา โรงเรียนขี่ม้าสเปน ซึ่งตั้งชื่อตามเชื้อสายสเปนของม้า แสดงการบังคับม้าแบบคลาสสิกด้วยม้าตัวผู้ลิปิซซาเนอร์ในโรงขี่ม้าฤดูหนาวที่สร้างเสร็จในปี 1735 เมื่อจักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการีล่มสลายหลังสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ฝูงม้าแห่งลีปิตซาก็ถูกแบ่งให้หลายประเทศ ออสเตรียเก็บม้าตัวผู้ของโรงเรียนและม้าพ่อแม่พันธุ์ส่วนหนึ่งไว้ และภายในปี 1920 ก็รวบรวมม้าพ่อแม่พันธุ์ไว้ที่พีเบอร์ ใกล้กราซ ซึ่งยังคงเพาะพันธุ์ม้าของโรงเรียนอยู่จนทุกวันนี้
แหล่งที่มา: en.wikipedia.org ↗ · lipica.org ↗ · srs.at ↗ · austria.info ↗
