ฟิเลเตอาโด (ศิลปะวาดป้าย) มาจากที่ไหน?
ฟิเลเตอาโด (ศิลปะวาดป้าย) มาจากบัวโนสไอเรส ศิลปะลายม้วนวน ดอกไม้ และตัวอักษรประดิษฐ์อันหรูหรานี้เริ่มต้นช่วงปลายศตวรรษที่ 19 บนเกวียนเทียมม้าที่ขนอาหารไปทั่วเมือง และปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของอัตลักษณ์ทางสายตาของเมืองนี้
เกวียนส่งของที่ถูกวาดลาย
ปลายศตวรรษที่ 19 เกวียนเทียมม้าสีเทาที่ส่งนม ขนมปัง ผลไม้ และของชำในบัวโนสไอเรส เริ่มได้รับการวาดลวดลายประดับในโรงต่อเกวียน แรก ๆ ลายยังเรียบง่าย บนแผงแต่ละแผงมีกรอบสี่เหลี่ยมที่มีจุดตรงมุมทั้งสี่ กับอักษรย่อชื่อของพ่อค้า ช่างวาดถูกเรียกว่าฟิเลเตอาโดเรส (fileteadores) ตามพู่กันยาวเรียวที่พวกเขาใช้วาดฟิเลเต (filetes) หรือเส้นประดับเส้นเล็ก ๆ คำนี้ย้อนไปถึงคำละติน filum ที่แปลว่า “เส้นด้าย”
จากเกวียนสู่รถบัส
เมื่อเวลาผ่านไป ลวดลายก็ยิ่งหลากหลาย มีทั้งใบอะแคนทัส ดอกไม้ นก มังกร ธง และคำคมชาวบ้านที่มักขบขัน ในทศวรรษ 1920 และ 1930 ช่างฟิเลเตอาโดเรสหันไปวาดรถบรรทุกและรถบัส และการ์โลส การ์โบนีกับเลออน อุนโตรอิบก็กลายเป็นช่างที่ได้รับความนับถือที่สุดในวงการ แกลเลอรีจัดแสดงฟิเลเตอาโดเป็นครั้งแรกในปี 1970 ในปี 1975 ระเบียบการขนส่งห้ามประดับลวดลายบนรถบัสในเมือง ช่างหลายคนจึงหันไปทำป้ายและงานสำหรับจัดแสดง ในปี 2015 ยูเนสโกขึ้นทะเบียนศิลปะนี้เป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้
ทำไมคนถึงทายว่าอิตาลี
การทายนี้มีรากที่มาจริง บัวโนสไอเรสเติบโตมาพร้อมกับการอพยพครั้งใหญ่จากยุโรป และคนที่คลุกคลีกับงานนี้ก็ยกให้ผู้อพยพชาวอิตาลีสามคนเป็นผู้บุกเบิก ได้แก่ บิเซนเต บรูเนตตี ซัลบาดอร์ เบนตูโร และเซซิลิโอ ปัสการ์เรลลา เชื่อกันว่ามิเกล ลูกชายของเบนตูโร เป็นผู้เพิ่มนก ดอกไม้ และมังกรเข้ามา แต่ประวัติช่วงแรกแทบไม่มีการจดบันทึก และรัฐบาลเมืองก็บอกว่ายังไม่มีข้อสรุปเรื่องต้นกำเนิด ลวดลายนี้ก่อร่างขึ้นในบัวโนสไอเรส ที่ซึ่งองค์ประกอบจากยุโรปผสมผสานกับประเพณีกริโอโยท้องถิ่น
แหล่งที่มา: en.wikipedia.org ↗ · eyemagazine.com ↗ · buenosaires.gob.ar › origenes del filete ↗ · buenosaires.gob.ar › de la prohibicion la representacion mun… ↗
