Tabla (çift el davulu) nereden geliyor?
Tabla kuzey Hindistan'dan, Delhi çevresinden gelir. Bu çift el davulu orada 18. yüzyılda biçimlendi ve o zamandan beri Hindustani klasik müziğinin başlıca davulu oldu; siyah benekli derilerinin çınlayan tınısıyla çok değer görür.
Eski bir fikir, yeni bir çift
Güney Asya'da davullar çok eskidir: Bhaja Mağaraları'ndaki MÖ 2. yüzyıldan kalma bir kabartma, bir çift küçük davul çalan bir kadını gösterir. Ama bugün çalındığı biçimiyle tabla oldukça yenidir. Ona ait net tasvirler ancak 1745 civarından itibaren görülür ve biçimi 19. yüzyılın başına kadar gelişmeyi sürdürdü. Grinnell College'ın çalgı koleksiyonuna göre bu ikili büyük olasılıkla 18. yüzyılın ikinci yarısında Delhi'deki Babür sarayında ortaya çıktı.
Sidhar Khan ve Delhi üslubu
Tarihsel kayıtlarda tablayla ilişkilendirilen en eski ad, 18. yüzyılda en eski tabla geleneği olan Delhi gharana'sını kuran Sidhar Khan Dhadi'dir. Fıçı biçimli bir davul olan pakhawaj çalarak başladı; okulu, daha hafif bir “iki parmak” üslubu ve tema ile çeşitlemelerden oluşan qayada gibi yeni biçimlerle tablayı ondan ayırdı. Onun izinden gidenler, aralarında Lucknow, Ajrada, Farukhabad ve Benares okullarının da bulunduğu başka okullar kurdu.
Davulu şarkı söyleten mürekkep
Her davul derisinde syahi, yani “mürekkep” denen siyah bir daire vardır; pirinç ya da buğday nişastasından yapılıp siyah bir tozla karıştırılan macunun kat kat sürülmesiyle oluşur, tariflerde demir talaşı da geçer. Davullara net bir ses perdesi ve çan gibi tınlayan armonikler verir. Sağ elle çalınan, genellikle tahtadan yapılan küçük davul, solistin ana sesine bir çekiç ve tahta takozlarla akort edilir; sol elle çalınan, çoğu zaman pirinç ya da bakır gibi metallerden yapılan büyük davul ise bası verir. Çalgıcılar her vuruşu, bol denen söylenen bir hece olarak öğrenir.
Kaynaklar: en.wikipedia.org › Tabla ↗ · en.wikipedia.org › Delhi gharana ↗ · britannica.com ↗ · omeka-s.grinnell.edu ↗