Hanetsuki (nieuwjaarsspel met een shuttle): waar komt het vandaan?
Hanetsuki komt uit Japan, waar het al eeuwenlang een nieuwjaarsspel is. Spelers slaan een gevederde shuttle heen en weer met versierde houten plankjes, hagoita, zonder net, en wie mist, kan een inktvlek op zijn gezicht krijgen.
Een spel van het keizerlijk hof
De oude naam van het spel was kogi-no-ko shōbu. Een hofdagboek, de Kanmon Gyoki, vermeldt een wedstrijd aan het keizerlijk hof in 1432: een spel voor volwassenen, waarbij om een inzet werd gespeeld. Een woordenboek uit 1444, de Kagakushū, schrijft de naam van het plankje als hagoita. De shuttle, hane genoemd, is een zaadje van de zeepnotenboom met drie tot vijf veren erin gestoken. Volgens Japanse bronnen is het spel voortgekomen uit gitchō, waarbij spelers met een stok tegen een bal sloegen.
Van het hof naar de straat
Hanetsuki was vanaf de Muromachiperiode een nieuwjaarsspel aan het hof en verspreidde zich in de Edoperiode onder gewone mensen. Telspelletjes, waarbij één speler de shuttle in de lucht houdt terwijl hij een telliedje zingt, werden de gewone manier van spelen, en hanetsuki werd een meisjesspel dat buitenshuis werd gespeeld. Samoeraifamilies gaven hagoita cadeau om de geboorte van een dochter te vieren, en stedelingen namen de gewoonte over: aan het eind van het jaar gaven ze plankjes aan huishoudens met meisjes.
Waarom men aan China denkt
Spelletjes met een shuttle worden in veel landen gespeeld, en een hagoita kan eruitzien als een neef van het badmintonracket, dus hanetsuki wordt vaak voor een ontlening gehouden. Sommige bronnen verbinden de plankjes of de shuttle inderdaad met China. De Japanse encyclopedie Nipponica zoekt het dichter bij huis: volgens haar liggen de wortels van het spel waarschijnlijk in Japanse volksgebruiken, zoals een nieuwjaarsspel met plankjes van jonge mannen en vrouwen op het eiland Miyake, hagii genaamd. In de loop van de eeuwen werden de plankjes zo rijk versierd dat veel ervan eerder nieuwjaarsdecoraties werden dan speelgoed.
Bronnen: en.wikipedia.org › Hanetsuki ↗ · ja.wikipedia.org ↗ · kotobank.jp ↗ · en.wikipedia.org › Hagoita ↗
.jpg/330px-Opening_day-_Inaugural_softball_game_played_at_379th_AEW%E2%80%99s_new_field_(8933987).jpg)
.jpg/330px-C%C3%A0_ph%C3%AA_tr%E1%BB%A9ng_Gi%E1%BA%A3ng_(c%C6%A1_s%E1%BB%9F_1_Nguy%E1%BB%85n_H%E1%BB%AFu_Hu%C3%A2n).jpg)
.jpg/330px-Wild_Winter_Primates_(Unsplash).jpg)