Fileteado (sierschilderwerk): waar komt het vandaan?
Fileteado komt uit Buenos Aires. Deze kunst van krullende ranken, bloemen en sierletters begon eind 19e eeuw op de paardenkarren die voedsel door de stad vervoerden, en is nu een deel van de visuele identiteit van de stad.
Beschilderde bestelkarren
Eind 19e eeuw kregen de grijze paardenkarren die in Buenos Aires melk, brood, fruit en kruidenierswaren bezorgden, in de wagenmakerijen beschilderde versieringen. Eerst waren die eenvoudig: op elk paneel een vierkant kader met stippen in de hoeken, en de initialen van de handelaar. De schilders heetten fileteadores, naar de lange, dunne penselen waarmee ze filetes tekenden, fijne sierlijnen; het woord gaat terug op het Latijnse filum, “draad”.
Van karren naar bussen
Na verloop van tijd werd de stijl rijker, met acanthusbladeren, bloemen, vogels, draken, vlaggen en populaire gezegden, vaak humoristisch. In de jaren 1920 en 1930 stapten fileteadores over op vrachtwagens en bussen, en Carlos Carboni en León Untroib werden de meest gerespecteerde schilders van het vak. Galerieën exposeerden fileteado voor het eerst in 1970. In 1975 verbood een vervoersregel versieringen op de bussen van de stad, en veel schilders gingen over op uithangborden en tentoonstellingswerk. In 2015 nam UNESCO de kunst op in zijn lijst van immaterieel erfgoed.
Waarom men aan Italië denkt
De gok heeft echte wortels. Buenos Aires groeide door massale Europese immigratie, en wie in het vak thuis is, noemt drie Italiaanse immigranten als pioniers: Vicente Brunetti, Salvador Venturo en Cecilio Pascarella. Venturo's zoon Miguel wordt het toevoegen van vogels, bloemen en draken toegeschreven. Maar de vroege geschiedenis werd nauwelijks opgeschreven, en volgens het stadsbestuur bestaat er geen overeenstemming over de oorsprong. De stijl kreeg vorm in Buenos Aires, waar Europese elementen zich vermengden met lokale criollo-tradities.
Bronnen: en.wikipedia.org ↗ · eyemagazine.com ↗ · buenosaires.gob.ar › origenes del filete ↗ · buenosaires.gob.ar › de la prohibicion la representacion mun… ↗
