Lipicaner (rasa konia): skąd to się wzięło?
Lipicaner zawdzięcza nazwę Lipicy, wsi w regionie Kras na terenie dzisiejszej Słowenii, gdzie Habsburgowie założyli w 1580 roku stadninę dworską. Jego białe ogiery stały się później gwiazdami wiedeńskiej Hiszpańskiej Szkoły Jazdy.
Dworska stadnina wśród lip
19 maja 1580 roku arcyksiążę Karol II Habsburg podpisał umowę nabycia majątku Lipica, gdzie biskupi Triestu mieli letnią rezydencję i hodowali konie, i przekształcił go w stadninę dworską. Potrzebowano silnych, ale zwinnych koni dla wojska i dla szkół jeździeckich szlachty. Konie kupowano w Hiszpanii, a w Lipicy krzyżowano konie hiszpańskie, berberyjskie i arabskie. Nazwa Lipica pochodzi od lipa, po słoweńsku „lipa”.
Rodzą się ciemne, stają się białe
W XVIII wieku lipicanery miały wiele maści: gniadą, kasztanowatą, bułaną, siwą jabłkowitą i karą. Według Hiszpańskiej Szkoły Jazdy żaden nie był biały. Biel utrwaliła się od końca XVIII do XIX wieku, bo ją preferowano, a gen siwizny jest dominujący. Do dziś źrebięta rodzą się ciemne, zwykle gniade lub kare, i bieleją między szóstym a dziesiątym rokiem życia. Szkoła zawsze trzyma w stajni co najmniej jednego gniadego ogiera, który ma przynosić szczęście.
Skąd skojarzenie z Wiedniem
Sława rasy pochodzi z Wiednia. Hiszpańska Szkoła Jazdy, nazwana tak od hiszpańskiego pochodzenia swoich koni, pokazuje klasyczne ujeżdżenie na ogierach lipicanerach w Zimowej Ujeżdżalni, ukończonej w 1735 roku. Gdy po I wojnie światowej rozpadły się Austro-Węgry, stado z Lipicy podzielono między kilka krajów. Austria zatrzymała ogiery Szkoły i część stada hodowlanego, a do 1920 roku zgromadziła swoje stado hodowlane w Piber pod Grazem, gdzie konie Szkoły hoduje się do dziś.
Źródła: en.wikipedia.org ↗ · lipica.org ↗ · srs.at ↗ · austria.info ↗
