Judo stworzył w Tokio w 1882 roku Kanō Jigorō, który przekształcił starsze style jujutsu, stawiając na bezpieczny wolny sparing; uderzenia i broń przetrwały tylko w ustalonych formach. Jego nazwa oznacza „łagodną drogę”.
📍 Memuro, Hokkaido, Japonia
Gateball wymyślił w 1947 roku w Memuro na Hokkaido Eiji Suzuki, który ręcznie zrobił kije i kule, by dzieci, którym po wojnie brakowało zabawek, mogły grać w coś podobnego do krokieta. Później gra stała się ulubioną rozrywką seniorów.
📍 Southsea (Portsmouth), Anglia
Płetwonurkowie z Southsea Sub-Aqua Club w Portsmouth wymyślili go w 1954 roku, by zachować formę przez zimę. Nazwali go Octopush: po ośmiu graczy w drużynie pcha krążek kijkiem zwanym „pusher”.
📍 Chiny
Karty do gry wynaleziono najpewniej w Chinach za dynastii Tang, około IX wieku, dzięki drukowi drzeworytniczemu. Do Europy dotarły znacznie później, prawdopodobnie przez mamelucki Egipt, najpóźniej w latach 70. XIV wieku.
📍 Żyzny Półksiężyc (góry Zagros i Taurus)
Kozy udomowiono około 10 000 lat temu na wzgórzach Żyznego Półksiężyca. Najstarsze znane kozy trzymane w stadach pochodzą z Ganj Dareh w irańskich górach Zagros, gdzie wciąż żyje ich dziki przodek, koza bezoarowa.
.jpg/330px-Vast_mountain_forest_(Unsplash).jpg)
📍 Południowy Luzon, Filipiny
To arcyamerykańskie slangowe określenie zapadłej dziury pochodzi z tagalskiego: amerykańscy żołnierze na Filipinach na początku XX wieku podłapali bundok, „góra”, i przywieźli je do domu jako „the boondocks”.
.jpg/330px-Scattered_white_paper_(Unsplash).jpg)
📍 Północne Chiny (od Gansu po Luoyang)
Najstarsze skrawki papieru, z II wieku p.n.e., znaleziono w Chinach, a urzędnik dworu Han Cai Lun udoskonalił produkcję papieru około 105 roku n.e. Egipski papirus był zupełnie innym materiałem.