ทาทามิ (เสื่อฟางปูพื้น) มาจากที่ไหน?
ทาทามิมาจากนาราและเกียวโต เมืองหลวงเก่าของญี่ปุ่น เสื่อปูพื้นนี้ ซึ่งทุกวันนี้เป็นแผ่นรองแข็งหุ้มด้วยหน้าเสื่อที่ทอจากต้นกก ปรากฏครั้งแรกในบ้านขุนนางสมัยเฮอัน (794–1185) และห้องแบบญี่ปุ่นยังคงวัดขนาดด้วยจำนวนเสื่อที่ปูได้จนทุกวันนี้
เสื่อที่พับได้
ชื่อนี้มาจากคำกริยา tatamu ที่แปลว่า “พับ” หรือ “ซ้อน” เพราะทาทามิยุคแรกบางพอจะพับเก็บหรือวางซ้อนกันได้เมื่อไม่ใช้ พงศาวดารโบราณโคจิกิก็กล่าวถึงทาทามิไว้หลายแบบแล้ว ทั้งแบบกก แบบหนังสัตว์ และแบบไหม ทาทามิผืนเก่าแก่ที่สุดที่ยังเหลืออยู่มาจากกลางศตวรรษที่ 8 และเก็บรักษาไว้ที่วัดโทไดจิในนารา ในคฤหาสน์ขุนนางสมัยเฮอัน พื้นเป็นไม้ และจะปูเสื่อเพียงไม่กี่ผืนไว้เป็นที่นั่งหรือที่นอน ซึ่งเป็นความหรูหราที่สงวนไว้เฉพาะขุนนางชั้นสูงสุด
จากไม่กี่ผืนสู่ทั้งห้อง
ตั้งแต่ปลายศตวรรษที่ 12 ทาทามิก็แพร่หลายขึ้น และราวศตวรรษที่ 14 ก็มีแกนหนาที่ทำจากฟางอัดแน่น ในสถาปัตยกรรมแบบโชอินของสมัยมูโรมาจิ ห้องทั้งห้องเริ่มปูเสื่อเต็มพื้น โดยเริ่มจากห้องเล็ก ๆ ก่อน พิธีชงชานำทาทามิเข้าสู่บ้านในเมือง แต่คนทั่วไปเพิ่งใช้กันแพร่หลายตั้งแต่กลางสมัยเอโดะ (1603–1868) และหมู่บ้านชาวนาเพิ่งรับมาใช้ในสมัยเมจิ (1868–1912)
ห้องที่วัดด้วยเสื่อ
ทาทามิเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าสัดส่วน 2:1 โดยทั่วไปราว 91 × 182 ซม. แต่ขนาดต่างกันไปตามภูมิภาค ขนาดแบบเกียวโตใหญ่ที่สุด ห้องแบบญี่ปุ่นมักมีขนาด 4.5 เสื่อ 6 เสื่อ หรือ 8 เสื่อ และห้องชงชามักเป็น 4.5 เสื่อ ทาทามิหนึ่งผืนมีแกนหนาราว 5 ซม. ซึ่งเดิมเป็นฟางข้าวอัด ปัจจุบันมักเป็นโฟมหรือแผ่นชิ้นไม้อัด มีหน้าเสื่อทอจากต้นกกอิงุซะ และมีขอบผ้า กระนั้นความต้องการหน้าเสื่อใหม่ก็ลดลงจาก 45 ล้านผืนในปี 1993 เหลือ 14.9 ล้านผืนในปี 2012
แหล่งที่มา: nippon.com ↗ · en.wikipedia.org ↗ · ja.wikipedia.org ↗