Siku (çiftli çalınan pan flüt) nereden geliyor?
Siku And Dağları'ndan gelir ve en çok Peru ile Bolivya'daki Titicaca Gölü çevresinde yaşayan Aymaralar arasında evindedir. Bu pan flüt iki yarıya bölünmüştür; bu yüzden tek bir melodiyi çalmak için geleneksel olarak iki kişi gerekir.
İki yarı, tek melodi
Siku, bir sal gibi sıralar halinde birbirine bağlanmış, farklı uzunluklarda bambu ya da kamış borulardan oluşan bir takımdır; her boru tek bir nota verir. Dizinin notaları iki sıra arasında paylaşılır: daha az borusu olan ve önden giden ira ile onu izleyen arka. En yaygın tür olan siku ch'alla'nın 13 borusu vardır; altısı ira'da, yedisi arka'dadır. İki müzisyen birer yarıyı alır ve notaları sırayla çalar; bu tekniğe hoket denir.
Altiplano'nun büyük toplulukları
Pan flütler And Dağları'nın en eski çalgılarındandır ve İspanyollar gelmeden çok öncesine uzanır. Titicaca Gölü çevresindeki Aymara toplulukları onları bayramlarda, genellikle yirmi kadar siku çalanından oluşan büyük gruplara özgü bir tarz olan sikuri'de, hızlı bir huayño ritmi tutturan davullar eşliğinde çalar. Sikular pek çok boyda olur ve birlikte çalındıklarında And müziğinin sevdiği dolgun sesi verirler. Yeni başlayanlar da katılabilir: bütün grubun sesi küçük hataları örter.
Müzikle bir sohbet
Çalgının pek çok adı var: Aymaraca siku, Keçuvaca antara ve İspanyolca zampoña. İra erkek, arka ise dişi yarı olarak tanımlanır ve hiçbiri tek başına bir melodiyi tamamlayamaz. Aralarındaki alışveriş, And köy yaşamının her yanına sinmiş karşılıklılığı, yani alıp vermeyi yansıtır. Bugün çoğu zaman tek bir müzisyen iki sırayı birden çalar ve modern sikular Batı müziğine uyacak şekilde akort edilir, ama kırsaldaki topluluklar çiftler halinde çalmanın eski yolunu hâlâ sürdürüyor.
Kaynaklar: en.wikipedia.org › Siku (instrument) ↗ · en.wikipedia.org › Sikuri ↗ · clas.osu.edu ↗
.jpg/330px-Anthurim_(9971924733).jpg)
.jpg/330px-Day_13_El_sombrero_esta_listo_(32255918006).jpg)