Whence
Cà vạt (cravat)
Thời trang

Cà vạt (cravat) bắt nguồn từ đâu?

Cà vạt đến từ Croatia: nó bắt nguồn từ những người lính Croatia thuộc Biên giới Quân sự Habsburg. Những chiếc khăn quàng cổ thắt nút của họ đã lọt vào mắt người Paris trong Chiến tranh Ba mươi năm, và nước Pháp biến chúng thành chiếc cravat, tổ tiên của mọi loại cà vạt.

Khăn quàng của người Croatia

Trong Chiến tranh Ba mươi năm (1618–1648), lính đánh thuê Croatia đến từ Biên giới Quân sự, một vùng biên của các lãnh thổ Habsburg, đã phục vụ ở Pháp. Trong bộ trang phục truyền thống, họ đeo những chiếc khăn quàng cổ nhỏ thắt nút, và người Paris lấy làm thích thú. Vào thế kỷ 17, chữ “Croat” được dùng khá lỏng lẻo: nó không hẳn chỉ một sắc tộc mà là tên gọi cho kỵ binh nhẹ từ vùng Biên giới, trong hàng ngũ còn có cả người Hungary, người Serbia, người Ba Lan và những người khác.

Từ Croate thành cravate

Tiếng Pháp lấy từ này từ Krabate trong tiếng Đức, vốn bắt nguồn từ Hrvat trong tiếng Croatia, nghĩa là “người Croatia”, và chiếc khăn trở thành cravate. Vua Louis XIV bắt đầu đeo cravat bằng ren vào khoảng năm 1646, khi mới bảy tuổi, và giới quý tộc Pháp làm theo. Cravat trở thành mốt vào thập niên 1650, thường bằng ren hoặc vải lanh viền ren, và chẳng bao lâu lan khắp châu Âu; khi Charles II từ nơi lưu vong trở về Anh năm 1660, ông mang theo cả từ mới này.

Vì sao người ta đoán Paris

Paris làm cravat thành mốt và nước Pháp đặt tên cho nó, nên lời đoán này dễ hiểu. Qua các thế kỷ sau, chiếc cravat bằng ren thu nhỏ dần thành chiếc cà vạt hẹp. Năm 1922, nhà sản xuất cà vạt người Mỹ Jesse Langsdorf bắt đầu cắt vải cà vạt theo đường chéo và may thành ba mảnh, để cà vạt rủ thẳng từ nút thắt, và cách làm của ông đến nay vẫn là tiêu chuẩn. Croatia vẫn giữ cho câu chuyện xưa sống mãi: năm 2008, Quốc hội nước này tuyên bố ngày 18 tháng 10 là Ngày Cà vạt.

Nguồn: en.wikipedia.org › Necktie ↗ · en.wikipedia.org › Cravat (early) ↗ · etymonline.com ↗ · sabor.hr ↗

Trang phục & thời trang khác

Sari
Thời trang

Sari

📍 Tiểu lục địa Ấn Độ

Sari là một tấm vải không khâu, dài khoảng 4 đến 8 mét, quấn quanh eo rồi vắt qua vai. Nó phát triển từ bộ ba trang phục Ấn Độ cổ gồm khăn quấn eo, khăn vai và dải quấn ngực; tên gọi bắt nguồn từ một từ tiếng Phạn nghĩa là “dải vải”.

Chullo (mũ len che tai)
Thời trang

Chullo (mũ len che tai)

📍 Dãy Andes ở Peru & Bolivia

Chullo, mũ len đan có vạt che tai, đến từ vùng cao nguyên Peru và Bolivia. Những người đan len vùng Andes, vốn học nghề này từ người Tây Ban Nha, làm nó từ len alpaca, lạc đà không bướu hoặc cừu; trên đảo Taquile ở hồ Titicaca, nghề đan chullo là di sản được UNESCO ghi danh.

Áo choàng da possum
Thời trang

Áo choàng da possum

📍 Đông nam Úc (Victoria, New South Wales & Nam Úc)

Thổ dân ở đông nam Úc mặc áo choàng ghép từ hàng chục tấm da possum khâu bằng gân kangaroo, mặt da được khắc hoa văn thị tộc rồi xoa đất son. Chỉ vài chiếc áo choàng làm trước năm 1900 còn sót lại.

Câu chuyện khác từ Châu Âu

Múa ba lê
Âm nhạc & vũ điệu

Múa ba lê

📍 Các triều đình Phục hưng ở miền bắc Ý

Ba lê ra đời trong các triều đình Ý thời Phục hưng vào thế kỷ 15; từ này bắt nguồn từ tiếng Ý “balletto”. Catherine de' Medici mang nó sang Pháp, và Louis XIV lập học viện múa hoàng gia năm 1661, vì thế các động tác của nó mang tên tiếng Pháp.

Kèn saxophone
Âm nhạc & vũ điệu

Kèn saxophone

📍 Brussels, Bỉ

Nhạc jazz đã làm nó nổi tiếng ở Mỹ, nhưng kèn saxophone được nhà chế tạo nhạc cụ người Bỉ Adolphe Sax làm ra khoảng năm 1840 ở Brussels. Sau đó ông chuyển đến Paris và đăng ký bằng sáng chế cho cả họ kèn sax vào năm 1846.

Geyser (từ tiếng Anh)
Từ ngữ

Geyser (từ tiếng Anh)

📍 Thung lũng Haukadalur, Iceland

Mọi mạch nước phun (geyser) đều được đặt theo Geysir, “kẻ phun trào”, một suối nước nóng ở thung lũng Haukadalur của Iceland từng phun nước sôi cao 60 mét. Geysir giờ phần lớn yên ắng, nhưng người hàng xóm Strokkur vẫn phun mỗi vài phút.