Huisgeit: waar komt het vandaan?
De huisgeit komt uit de Vruchtbare Sikkel, de boog van heuvels van het Zagrosgebergte in West-Iran tot het Taurusgebergte in Anatolië. Mensen begonnen daar zo'n 10.000 jaar geleden wilde bezoargeiten te hoeden, waardoor de geit een van de allereerste gedomesticeerde dieren is.
Herders in Ganj Dareh
De oudst bekende gehoede geiten komen uit Ganj Dareh, een dorpsnederzetting op zo'n 1.400 meter hoogte in een zijdal van de rivier de Gamasiab in West-Iran, die rond 8200–7600 v.Chr. bewoond was. De archeologen Melinda Zeder en Brian Hesse lazen de keuzes van de herders af aan de botten: de meeste bokken werden geslacht voordat ze tweeënhalf jaar oud waren, terwijl de meeste geiten langer werden aangehouden, om mee te fokken. In 2021 liet oud DNA zien dat deze geiten al verschilden van wilde geiten en de voorouders waren van latere huisgeiten.
Door de hele Vruchtbare Sikkel
Ganj Dareh stond niet alleen. In dezelfde periode hielden mensen ook geiten in de dalen van de bovenloop van de Eufraat en de Tigris, in de Levant en in Anatolië, dus de domesticatie lijkt in de hele regio te hebben plaatsgevonden en niet op één plek. Neolithische boeren hielden geiten voor melk en vlees, stookten hun mest als brandstof en gebruikten hun botten, haar en pezen voor kleding, bouw en gereedschap.
Waarom mensen Zwitserland zeggen
Geiten lijken thuis te horen in de Alpen, en Zwitserland fokte een van de meest verspreide melkgeiten ter wereld. De Saanengeit, vernoemd naar het Saanendal in het Berner Oberland, is een productief wit melkras dat nu in meer dan tachtig landen wordt gehouden, in totaal meer dan 900.000 dieren. Maar ook Zwitserse geiten komen uit Zuidwest-Azië. De bezoargeit, de waarschijnlijke wilde voorouder van alle of de meeste huisgeiten, leeft nog in het Zagrosgebergte en kwam vroeger op grote schaal voor in Anatolië.
Bronnen: en.wikipedia.org › Goat ↗ · pmc.ncbi.nlm.nih.gov ↗ · en.wikipedia.org › Saanen goat ↗
.jpg/330px-Eating_with_Chopsticks_(Unsplash).jpg)
