Waar dieren vandaan komen
Huisdieren, boerderijdieren en wilde soorten leven vaak ver van de plek waar ze ooit begonnen. Elk verhaal laat zien waar een dier of ras oorspronkelijk vandaan komt.
29 verhalen uit 6 continenten
- Afrika · 3
- Azië · 9
- Europa · 7
- Noord-Amerika · 3
- Zuid-Amerika · 3
- Oceanië · 4
Afrika
Basenji (hondenras)
📍 Congobekken, Centraal-Afrika
De basenji blaft niet: hij jodelt. Deze 'blafloze' jachthond komt uit dorpen in het Congobekken in Centraal-Afrika, en het ras werd in de jaren 1930 in Engeland gevestigd met honden uit de Congo-regio.
.jpg/330px-Ring-Tailed_Lemur_(53220204916).jpg)
Ringstaartmaki
📍 Zuid- en Zuidwest-Madagaskar
Ringstaartmaki's leven in het wild alleen in het zuiden en zuidwesten van Madagaskar. Groepen zonnebaden in een “yogahouding”, met de buik naar de zon, en rivaliserende mannetjes wapperen elkaar stinkende staarten toe in “stinkgevechten”.
Stokstaartje
📍 Kalahari, zuidelijk Afrika (Botswana, Namibië en Zuid-Afrika)
Stokstaartjes leven in het droge, open land van de Kalahari en de Karoo in zuidelijk Afrika. Sommige leden van elke groep staan altijd op wacht, en volwassenen leren de jongen schorpioenen eten door eerst de angel te verwijderen.
Azië
.jpg/330px-IMG_2973_%E5%8D%95%E5%B3%B0%E9%A9%BC_(38263873691).jpg)
Dromedaris (eenbultige kameel)
📍 Zuiden en zuidoosten van het Arabisch Schiereiland
Eenbultige kamelen werden voor het eerst getemd in Zuid-Arabië, en nu leven ze alleen nog als huisdier of verwilderd. Hun beroemde bult is een vetvoorraad, geen watervoorraad.
Goudhamster (de huisdierhamster)
📍 Bij Aleppo, Syrië
In 1930 ving zoöloog Israel Aharoni een moederhamster met haar nest jongen bij Aleppo, Syrië. DNA-onderzoek toont aan dat alle tamme goudhamsters afstammen van één vrouwtje, waarschijnlijk precies die moeder.
Huisgeit
📍 Vruchtbare Sikkel (Zagros- en Taurusgebergte)
Geiten werden zo'n 10.000 jaar geleden gedomesticeerd in de heuvels van de Vruchtbare Sikkel. De oudst bekende geiten die in kuddes werden gehouden, komen uit Ganj Dareh in het Iraanse Zagrosgebergte, waar hun wilde voorouder, de bezoargeit, nog altijd leeft.
Kip
📍 Vasteland van Zuidoost-Azië
Kippen stammen vooral af van het bankivahoen uit Zuidoost-Azië. De oudst bekende kippenbotten, zo'n 3.500 jaar oud, komen uit Ban Non Wat in Thailand, waar wilde vogels vermoedelijk afkwamen op de rijstvelden van boeren.
.jpg/330px-Koi_in_a_fish_pond_-_Frank_Green_2015_(Unsplash).jpg)
Koi (sierkarper)
📍 Ojiya en Yamakoshi, Niigata, Japan
Koi werden zo'n 200 jaar geleden voor het eerst gekweekt door boeren in de bergdorpen van Niigata in Japan, die gewone zwarte karpers voor voedsel kweekten. De kleurrijke nieuwe vissen waren een sensatie toen ze in 1914 op een tentoonstelling in Tokio werden getoond.
Luipaardgekko
📍 Indusvallei, Pakistan
Een van de populairste huisdierhagedissen ter wereld komt uit het droge, rotsige gebied rond de Indus in Pakistan; de eerste huisdieren werden vermoedelijk in de jaren 60 vanuit Karachi verscheept. Anders dan de meeste gekko's knippert hij, maar kleefkussentjes heeft hij niet.
Pauw (blauwe pauw)
📍 Indiaas subcontinent (India en Sri Lanka)
Pauwen komen uit het Indiaas subcontinent, en de pauwhaan is de nationale vogel van India. Zijn schitterende 'staart' is eigenlijk een sleep van extra lange veren die over zijn echte staart groeien, en hun glans komt van piepkleine structuren, niet van pigment.
Siamese kat
📍 Thailand (vroeger Siam)
Siamese katten komen uit Thailand, vroeger Siam genoemd, waar oude manuscripten van 'Cat-Book Poems' ze beschrijven. In 1878 stuurde de Amerikaanse consul in Bangkok er een, Siam genaamd, naar het Witte Huis als cadeau voor Lucy Hayes: de eerste gedocumenteerde Siamees in de VS.
.jpg/330px-Wild_Winter_Primates_(Unsplash).jpg)
Sneeuwaap (Japanse makaak)
📍 Honshu, Shikoku en Kyushu, Japan
Geen aap leeft noordelijker dan de Japanse makaak, die voorkomt op Honshu, Shikoku en Kyushu. In de besneeuwde bergen bij Nagano warmen sommige groepen zich 's winters zelfs op in warmwaterbronnen, een gewoonte die in de jaren 1960 begon.
Europa
Deense dog (hondenras)
📍 Duitsland
Ondanks de naam is de Deense dog een Duits ras zonder bekende band met Denemarken. Duitsers noemen hem Deutsche Dogge; het “Deense” komt van zijn Franse naam, grand danois.
Dobermann (hondenras)
📍 Apolda, Thüringen, Duitsland
De dobermann werd eind 19e eeuw voor het eerst gefokt in Apolda, in Midden-Duitsland, door Louis Dobermann, een belastinginner die ook een hondenasiel runde. Met honden van allerlei rassen binnen handbereik wilde hij de ideale hond kweken om hem te beschermen.
Europees konijn
📍 Iberisch Schiereiland en Zuidwest-Frankrijk
Konijnen komen oorspronkelijk van het Iberisch Schiereiland: de oudste fossielen van de soort, 600.000 jaar oud, komen uit Zuid-Spanje. De konijnenplaag in Australië begon met slechts 24 konijnen die in 1859 in Victoria werden losgelaten.
.jpg/330px-Happy-afternoon-golden-retriever-yoko_(24326853815).jpg)
Golden retriever (hondenras)
📍 Landgoed Guisachan, Schotse Hooglanden, VK
De golden retriever is een Hooglander. In 1868 paarde Sir Dudley Marjoribanks op zijn landgoed Guisachan een gele retriever genaamd Nous met een Tweed Water Spaniel genaamd Belle, en hun vier gele pups legden de basis voor het ras.
.jpg/330px-Three_graceful_horses_(Unsplash).jpg)
IJslander (IJslands paard)
📍 IJsland
IJslanders stammen af van pony's die meer dan 1000 jaar geleden door Noorse kolonisten werden meegebracht. Tegenwoordig mag er geen paard IJsland in en een paard dat vertrekt, mag nooit meer terug. Veel IJslanders beheersen een extra soepele gang, de tölt.
.jpg/330px-%22Ewe_lookin_at_me_kid........%22%3F_(51396500853).jpg)
Merinoschaap
📍 Iberisch Schiereiland
Merinoschapen werden gefokt in het middeleeuwse Spanje, dat het fijnwollige ras als monopolie bewaakte: wie er een naar buiten smokkelde, riskeerde de doodstraf. Merino's bereikten Australië pas in 1797, via Zuid-Afrika.
Yorkshire terriër (hondenras)
📍 Fabriekssteden van Yorkshire, Engeland, VK
De zijdeharige yorkie begon als werkende rattenvanger: in de 19e eeuw namen Schotse wevers hun terriërs mee naar de fabriekssteden van Yorkshire, in Engeland, waar de honden ratten vingen in de spinnerijen. Hij werd eerst getoond als 'Broken Haired Scotch Terrier'.
Noord-Amerika
Australian Shepherd (hondenras)
📍 Westelijke VS (van Californië tot de Rockies)
Ondanks zijn naam werd de Aussie in de 19e eeuw ontwikkeld door veehouders in het westen van de Verenigde Staten, waarschijnlijk genoemd naar collies die met schapen uit Australië meekwamen. De trucjeshonden van een rodeoartiest maakten hem halverwege de 20e eeuw beroemd.
Bengaalse kat
📍 Californië, VS
Ondanks zijn naam werd de Bengaalse kat in de Verenigde Staten gemaakt: fokster Jean Mill kruiste in 1963 een wilde Aziatische luipaardkat met een huiskat en vestigde het ras in de jaren 80 in Californië. 'Bengal' komt van de wetenschappelijke naam van de luipaardkat.
Grijze eekhoorn
📍 Oostelijk Noord-Amerika
De grijze eekhoorns van Groot-Brittannië zijn Amerikanen: de soort komt uit het oosten van Noord-Amerika en werd vanaf de jaren 1870 op Britse landgoederen uitgezet. Ze heeft sindsdien de meeste inheemse rode eekhoorns van Groot-Brittannië verdrongen.
Zuid-Amerika
Galapagosreuzenschildpad
📍 Galapagoseilanden, Ecuador
Vroege Spaanse ontdekkingsreizigers noemden de Galapagoseilanden naar deze reuzen. De schildpadden kunnen meer dan 400 kg wegen en ouder dan 100 jaar worden, en hun verschillen van eiland tot eiland voedden het denken van Charles Darwin toen hij in 1835 op bezoek kwam.
.jpg/330px-Poecilia_reticulata_-_Guppy%2C_male%2C_cobra-green_morph_(cropped).jpg)
Guppy
📍 Noordoost-Zuid-Amerika en Trinidad
Guppy's komen uit de beken van het noordoosten van Zuid-Amerika en eilanden in de buurt, zoals Trinidad. Ze zijn vernoemd naar Robert Guppy, die exemplaren van Trinidad naar Londen stuurde, en werden later wereldwijd uitgezet om muggenlarven op te eten.
Neontetra (aquariumvis)
📍 Westelijke Amazone (Brazilië, Peru en Colombia)
De neontetra komt uit donkere zwartwaterbeken in de westelijke Amazone, waar Brazilië, Peru en Colombia samenkomen. De meeste neons in de VS worden nu op kwekerijen in Zuidoost-Azië gekweekt, en hun gloeiende strepen vervagen 's nachts tot grijs als ze rusten.
Oceanië
Blue heeler (Australische veedrijvershond)
📍 Hunter Valley en Sydney, Nieuw-Zuid-Wales, Australië
De blue heeler werd gefokt in Nieuw-Zuid-Wales: in de 19e eeuw kruiste Thomas Hall collies met dingo's in de Hunter Valley, en fokkers in Sydney verfijnden de honden later. 'Heeler' komt van zijn talent om koppig vee in beweging te krijgen door in de hielen (heels) te happen.
Grasparkiet
📍 Binnenland van Australië
Wilde grasparkieten leven in het hele droge binnenland van Australië, en elke wilde is groen met geel. De blauwe, witte en gele huisdieren zijn kleurvormen die in gevangenschap zijn gefokt, waar grasparkieten sinds de jaren 1850 worden gehouden.
Kiwi (de vogel)
📍 Nieuw-Zeeland
Kiwi's zijn vliegloze vogels die alleen in Nieuw-Zeeland voorkomen. Verrassend genoeg zijn hun naaste verwanten niet de moa's met wie ze samenleefden, maar de uitgestorven olifantsvogels van Madagaskar.
.jpg/330px-Duckbill_Platypus_(35659024604).jpg)
Vogelbekdier
📍 Oost-Australië, van Queensland tot Tasmanië
Toen Britse wetenschappers in 1799 voor het eerst een vogelbekdier onderzochten, vermoedden ze een grap: zoöloog George Shaw sneed zelfs in de huid, op zoek naar hechtingen waarmee de eendensnavel was vastgemaakt. Het dier leeft alleen in de rivieren en meren van Oost-Australië.