Aardappel: waar komt het vandaan?
De aardappel komt uit de Andes rond het Titicacameer, op de grens van Zuid-Peru en Bolivia. Boeren daar domesticeerden hem zo'n 7.000 tot 10.000 jaar geleden, en vandaag is hij een van de belangrijkste voedselgewassen ter wereld.
Getemd bij het Titicacameer
Wilde aardappels groeien van het zuiden van de Verenigde Staten tot het zuiden van Chili, maar genetisch onderzoek herleidt de gecultiveerde aardappel tot Zuid-Peru en het uiterste noordwesten van Bolivia. Een studie uit 2005 van meer dan 350 wilde en gekweekte aardappels liet zien dat de oude Andesrassen afstammen van wilde aardappels uit Zuid-Peru. De oudste bevestigde resten van knollen, uit Ancón aan de kust van Midden-Peru, dateren van 2500 v.Chr. Op de hoge Altiplano waren aardappels de belangrijkste energiebron van het Incarijk.
Een lauw onthaal in Europa
Spaanse veroveraars leerden de aardappel in de jaren 1530 kennen, en de Spanjaarden brachten hem in de tweede helft van de 16e eeuw naar Europa. Het eerste spoor van de aardappel in de Europese handel is een ontvangstbewijs van 28 november 1567 voor aardappels die naar Antwerpen werden verscheept. Europeanen wantrouwden dit ondergrondse lid van de nachtschadefamilie, en aanvankelijk diende hij vooral als veevoer of als voedsel voor wie honger leed. Na 1750 drongen ambtenaren en landeigenaren in Frankrijk en Duitsland er bij boeren op aan hem te planten, en de aardappel werd een basisvoedsel van Noord-Europa.
Waarom men aan Ierland denkt
Ierland was waarschijnlijk het eerste deel van Europa waar begin 17e eeuw op grote schaal aardappels werden verbouwd. In de jaren 1840 leefde bijna de helft van de bevolking vrijwel alleen van aardappels, meestal van één of twee soorten. Toen vernietigde de aardappelziekte, een waterschimmel, vanaf 1845 jaar na jaar de oogst. Ongeveer een miljoen mensen stierven en minstens een miljoen anderen emigreerden. De Grote Hongersnood verbond de aardappel in het collectieve geheugen met Ierland, maar zijn thuis is de Andes.
Bronnen: en.wikipedia.org › Potato ↗ · en.wikipedia.org › History of the potato ↗ · pmc.ncbi.nlm.nih.gov ↗ · britannica.com ↗ · cipotato.org ↗
.jpg/330px-Jacaranda_mimosifolia_flowers_(2).jpg)
