Whence
Maneki-neko (gelukskat-beeldje)
Uitvinding

Maneki-neko (gelukskat-beeldje): waar komt het vandaan?

De maneki-neko, de “wenkende kat”, komt uit Edo, het huidige Tokio. Kleien beeldjes van een kat met één opgeheven poot werden daar in de jaren 1850 al verkocht, en de gelukskat zit nu over de hele wereld bij winkeldeuren en kassa's.

Kleien katten uit Asakusa

Eind 16e eeuw werd in Imado, in de wijk Asakusa van Edo, klei gevonden die geschikt was voor aardewerk, en de plaatselijke bevolking begon Imado-aardewerk te maken. Een gangbare theorie leidt de maneki-neko terug op de Imado-poppen die daar later werden gemaakt. Een van de vroegste vermeldingen van de beeldjes is een aantekening uit 1852 in een kroniek van Edo, en in datzelfde jaar maakte Utagawa Hiroshige een prent waarop een variant van de kat wordt verkocht, de oudst bekende afbeelding ervan.

Een kat met veel ontstaansverhalen

Verschillende tempels en schrijnen in Tokio beweren de geboorteplaats van de kat te zijn. In het bekendste verhaal, dat zich in de vroege Edoperiode afspeelt, wenkte een kat bij de poort van de Gōtoku-ji de heer Ii Naotaka naar binnen, vlak voordat er een hevig onweer losbarstte, en de dankbare heer maakte er de tempel van zijn familie van. In een ander verhaal droomde een arme oude vrouw bij het Imado-schrijn dat haar kat haar vroeg kleien beeldjes van hem te maken; die verkochten zo goed dat ze aan de armoede ontsnapte.

Waarom men aan China denkt

Het beeldje is zo populair in Chinese gemeenschappen, ook in de Chinatowns van de Verenigde Staten, dat het vaak voor Chinees wordt gehouden en soms een “Chinese gelukskat” heet. Ook in China zelf is het gewoon. Hoe het zich buiten Japan verspreidde, is onduidelijk, maar andere Aziatische landen en gemeenschappen namen het over als talisman voor voorspoed. Ook het gebaar wordt vaak verkeerd begrepen: in Japan wenken mensen door een hand op te steken en de vingers naar beneden en naar achteren te buigen, en dat is wat de poot doet.

Bronnen: en.wikipedia.org ↗ · nationalgeographic.com ↗

Meer in de categorie Uitvindingen

Windmolen (de eerste werkende)
Uitvinding

Windmolen (de eerste werkende)

📍 Sistan (grens Iran–Afghanistan)

De oudst bekende werkende windmolens draaiden in de 10e eeuw in Sistan, aan de huidige grens van Iran en Afghanistan. Hun zeilen draaiden rond een verticale as om graan te malen en putwater op te pompen, eeuwen vóór de eerste windmolens van Europa.

Ondergrondse spoorweg (metro)
Uitvinding

Ondergrondse spoorweg (metro)

📍 Londen, VK

De eerste ondergrondse spoorweg ter wereld opende op 10 januari 1863 in Londen, tussen Paddington en Farringdon. Stoomlocomotieven trokken met gas verlichte houten wagons door de tunnels, en op de eerste dag reisden er 38.000 mensen mee.

Spuitbus
Uitvinding

Spuitbus

📍 Oslo, Noorwegen

De Noorse chemisch ingenieur Erik Rotheim uit Oslo vroeg in 1926 het eerste octrooi op een spuitbus aan. Later maakten Amerikanen spuitbussen beroemd met de “bug bombs” uit de Tweede Wereldoorlog, die insecticide sproeiden tegen malariamuggen.

Meer uit Azië

Hanetsuki (nieuwjaarsspel met een shuttle)
Spel

Hanetsuki (nieuwjaarsspel met een shuttle)

📍 Japan

Hanetsuki is het Japanse nieuwjaarsspel waarbij je een shuttle heen en weer slaat met houten plankjes, hagoita, zonder net. Mis je, dan krijg je een inktvlek op je gezicht; de shuttle in de lucht houden zou muggen op afstand houden.

Kruidnagel
Eten

Kruidnagel

📍 Noord-Molukken, Indonesië

Tot de koloniale tijd groeide kruidnagel alleen op een paar kleine eilanden in de Molukken in Indonesië, de oorspronkelijke “Specerijeneilanden”, zoals Ternate en Tidore. Chinese kooplieden zeilden ernaartoe om ze te kopen.

Bungalow (Engels woord)
Woord

Bungalow (Engels woord)

📍 Bengalen (India en Bangladesh)

Bungalow komt van het Hindi bangla, “Bengaals”, kort voor een laag huis met rieten dak “in Bengaalse stijl”. Engelstaligen in India gebruikten het al in de jaren 1670.