Norfolkden: waar komt het vandaan?
De norfolkden komt van Norfolkeiland, een klein vulkanisch eiland in de Zuid-Pacific tussen Nieuw-Zeeland en Nieuw-Caledonië. Hij groeit alleen daar en op het piepkleine Phillipeiland ernaast in het wild, maar staat nu langs warme kusten over de hele wereld en binnenshuis als levende kerstboom.
Cooks hoge, rechte bomen
In oktober 1774 werd James Cook, op zijn tweede reis door de Stille Oceaan met HMS Resolution, de eerste Europeaan van wie bekend is dat hij het eiland zag, dat toen onbewoond was. Aan land ontdekte hij dat het belangrijkste product “Spruce Pines” waren, die er in overvloed en tot enorme afmetingen groeiden, twee tot drie voet dik en meer. Voor masten en raas vond hij ze beter dan de dennen van Nieuw-Caledonië of Nieuw-Zeeland. Zijn mannen hakten een van de kleinste bomen om voor een bramsteng of een ra.
Masten die nooit zeilden
De Britse marine had masten nodig en vezels voor touw en zeilen, en Norfolkeiland leek allebei te bieden: hoge bomen en Nieuw-Zeelands vlas. Een Brits gezelschap van veroordeelden en vrije mannen ging op 6 maart 1788 aan land. Maar toen het eiland eenmaal bewoond was, bleken de dennen niet veerkrachtig genoeg voor masten, en het idee werd opgegeven. Het hout vond andere toepassingen, in de bouw, bij het houtdraaien en in ambachten.
Niet uit Norfolk, geen den
De naam wijst alleen via een familie naar Engeland. Cook noemde het eiland naar Mary Howard, hertogin van Norfolk, die in mei 1773 was overleden; omdat hij sinds 1772 op zee was, kon hij dat niet weten. Ook is de boom geen echte den uit het geslacht Pinus. Hij hoort bij Araucaria, het geslacht van de apenboom en de hoop pine. Veel “norfolkdennen” die in de Verenigde Staten als potplant worden verkocht, zijn eigenlijk cookdennen uit Nieuw-Caledonië.
Bronnen: en.wikipedia.org › Araucaria heterophylla ↗ · conifers.org ↗ · captaincooksociety.com ↗ · norfolkislandnationalpark.gov.au ↗ · en.wikipedia.org › Norfolk Island ↗