Whence
Ginkgo
Plant

Ginkgo: waar komt het vandaan?

De ginkgo komt uit China, waar een paar populaties die misschien echt wild zijn nog overleven in afgelegen berggebieden. Hij is de laatste levende soort van een oeroude groep bomen, en mensen hebben hem vanuit China naar straten in steden over de hele wereld gebracht.

Een levend fossiel

Fossielen die sterk op de levende ginkgo lijken, gaan zo'n 170 miljoen jaar terug, tot het Jura, en sommige uit een kolenmijn in Midden-China tonen ginkgoachtige bomen met maar kleine verschillen in bladvorm. De groep slonk langzaam, misschien weggeconcurreerd door bloemplanten, en ginkgo's verdwenen uit Noord-Amerika en Europa toen het klimaat afkoelde. Aan het eind van de laatste ijstijd, zo'n 11.000 jaar geleden, kwamen de overlevenden alleen nog in China voor. Tegenwoordig is Ginkgo biloba de enige levende soort van zijn familie.

Gered door mensen

Eeuwenlang dacht men dat de ginkgo in het wild was uitgestorven. Ginkgo-expert Peter Crane oppert dat mensen in China hem misschien zo'n 1.000 jaar geleden begonnen te planten, mogelijk om de eetbare zaden, en sommige Chinese geleerden denken dat monniken veel van de oude bomen hebben geplant en beschermd. In 2012 meldden onderzoekers aanwijzingen voor een wilde populatie in het Dalougebergte in het zuidwesten van China, en er zijn “halfwilde” bestanden in het Tianmugebergte in het oosten. De IUCN beschouwt de soort in het wild als bedreigd.

Waarom men aan Japan denkt

In Japan worden ginkgo's sinds de 14e eeuw veel aangeplant, het symbool van Tokio heeft de vorm van een ginkgoblad, en in 1996 maakte de stad de ginkgo tot haar officiële boom. Zelfs de naam van de boom kwam via Japan. De Duitse natuuronderzoeker Engelbert Kaempfer, de eerste westerling die de boom bestudeerde, zag hem in 1690 in Japanse tempeltuinen en noteerde de naam ginkyō, “zilverabrikoos”, in de spelling “ginkgo” die zijn tolk in Nagasaki gebruikte. Toch beschrijft de stadsregering van Tokio de ginkgo zelf als inheems in China.

Bronnen: en.wikipedia.org ↗ · nationalgeographic.com ↗ · english.metro.tokyo.lg.jp ↗

Meer in de categorie Planten

Norfolkden
Plant

Norfolkden

📍 Norfolkeiland (Australië), Zuid-Pacific

Deze 'levende kerstboom' is geen echte den en groeit alleen wild op het piepkleine Norfolkeiland en het nabije Phillipeiland, tussen Nieuw-Zeeland en Nieuw-Caledonië. In 1774 hoopte kapitein Cook dat de hoge, rechte stammen masten zouden opleveren, maar het hout was te zwak.

Geranium (pelargonium)
Plant

Geranium (pelargonium)

📍 West- en Oost-Kaap, Zuid-Afrika

De “geraniums” op balkons zijn eigenlijk pelargoniums uit de Kaap in Zuid-Afrika. Schepen die de Kaap aandeden, brachten de eerste waarschijnlijk vóór 1600 naar de Leidse hortus, en kruisingen van twee wilde Kaapse soorten gaven Europa zijn favoriete bloem voor in de bloembak.

Saguarocactus
Plant

Saguarocactus

📍 Sonorawoestijn (Arizona, VS en Sonora, Mexico)

De reuzencactus uit westernfilms groeit alleen in het wild in de Sonorawoestijn van Arizona en Noordwest-Mexico. Hij groeit zo langzaam dat zijn eerste armen na 50 tot 100 jaar verschijnen, en hij kan meer dan 150 jaar oud worden.

Meer uit Azië

Tofu
Eten

Tofu

📍 China

Tofu komt uit China. Volgens de legende vond prins Liu An uit de Han-dynastie het ruim 2.000 jaar geleden uit, maar de eerste duidelijke schriftelijke vermelding dateert van rond 965 n.Chr. De eerste vermelding in Japan is uit 1183.

Vindaloo (curry)
Eten

Vindaloo (curry)

📍 Goa, India

Vindaloo begon in Goa als het Portugese carne de vinha d'alhos, vlees in wijn en knoflook; Goaanse koks vervingen de wijn door palmazijn en voegden specerijen toe. De “aloo” staat niet voor aardappel: het traditionele gerecht bevat er geen.

Komkommer
Eten

Komkommer

📍 Uitlopers van de Himalaya, Noord-India en Nepal

Komkommers werden zo'n 3.000 jaar geleden in India gedomesticeerd uit een wilde komkommer van de uitlopers van de Himalaya. Romeinse schrijvers prezen een lange, slangachtige groentemeloen die ze cucumis noemden; echte komkommers bereikten Europa pas in de middeleeuwen.