Fileteado (malarstwo szyldowe): skąd to się wzięło?
Fileteado pochodzi z Buenos Aires. Ta sztuka zawijasów, kwiatów i ozdobnych liter narodziła się pod koniec XIX wieku na konnych wozach rozwożących żywność po mieście, a dziś jest częścią wizualnej tożsamości miasta.
Malowane wozy dostawcze
Pod koniec XIX wieku szare konne wozy, które rozwoziły po Buenos Aires mleko, chleb, owoce i artykuły spożywcze, zaczęły dostawać w warsztatach wozów malowane ozdoby. Początkowo były proste: na każdym panelu kwadratowa ramka z kropkami w rogach i inicjały kupca. Malarzy nazywano fileteadores od długich, cienkich pędzli, którymi rysowali filetes, delikatne ozdobne linie; słowo wywodzi się od łacińskiego filum, „nić”.
Od wozów do autobusów
Z czasem styl stawał się bogatszy: pojawiły się liście akantu, kwiaty, ptaki, smoki, flagi i ludowe powiedzonka, często żartobliwe. W latach 20. i 30. XX wieku fileteadores przenieśli się na ciężarówki i autobusy, a najbardziej szanowanymi mistrzami rzemiosła zostali Carlos Carboni i León Untroib. Galerie po raz pierwszy pokazały fileteado w 1970 roku. W 1975 roku przepis transportowy zakazał zdobienia miejskich autobusów i wielu malarzy przerzuciło się na szyldy i prace wystawowe. W 2015 roku UNESCO wpisało tę sztukę na swoją listę niematerialnego dziedzictwa.
Skąd skojarzenie z Włochami
To skojarzenie ma prawdziwe korzenie. Buenos Aires rosło dzięki masowej imigracji z Europy, a znawcy rzemiosła wymieniają jako jego pionierów trzech włoskich imigrantów: Vicente Brunetti, Salvador Venturo i Cecilio Pascarella. Synowi Venturo, Miguelowi, przypisuje się dodanie ptaków, kwiatów i smoków. Ale wczesnych dziejów prawie nie spisywano, a według władz miasta nie ma zgody co do początków. Styl ukształtował się w Buenos Aires, gdzie elementy europejskie zmieszały się z miejscowymi tradycjami criollo.
Źródła: en.wikipedia.org ↗ · eyemagazine.com ↗ · buenosaires.gob.ar › origenes del filete ↗ · buenosaires.gob.ar › de la prohibicion la representacion mun… ↗
