บิลุม (ถุงตาข่าย) มาจากที่ไหน?
บิลุมมาจากนิวกินี โดยเฉพาะปาปัวนิวกินี ที่ซึ่งผู้หญิงใช้มือถักเชือกเป็นห่วงจนกลายเป็นถุงที่ยืดได้ มันใส่ได้ทุกอย่างตั้งแต่พืชผลจากสวนไปจนถึงทารก และคนที่นั่นเรียกมันว่าสิ่งที่เป็นปาปัวนิวกินีที่สุด
ถักห่วงจากเชือกเปลือกไม้
ตามธรรมเนียม เชือกทำจากเปลือกชั้นในของพืชอย่างหม่อนหรือมะเดื่อ ซึ่งเลือกให้เหมาะกับงาน เส้นใยบางชนิดติดสีดี บางชนิดทนความชื้น ผู้ถักคลึงเส้นใยระหว่างฝ่ามือกับต้นขาให้เป็นเชือกสองเกลียว และต่อเชือกให้ยาวขึ้นไประหว่างที่ถัก การฟั่นเชือกกับการถักห่วงจึงสลับกันไป ไม่มีการผูกปมเลยสักปม และต่างจากการถักนิตติ้งหรือโครเชต์ ถุงที่ถักแบบห่วงจะไม่รุ่ยออกตรงรอบ ๆ จุดที่ขาด ในภาษาตอกพิซิน คำว่า bilum ก็คือชื่อของเทคนิคการถักห่วงนี้เอง
ถุงสำหรับทุกภาระ
ในจังหวัดเวสเทิร์นไฮแลนด์ส แถบภูเขาฮาเกน ผู้หญิงสวมถุงใช้งานโดยคล้องสายไว้ที่หน้าผาก และให้ถุงห้อยอยู่ช่วงหลังส่วนบน ที่นั่นผู้หญิงทำงานหนักในสวนเป็นส่วนใหญ่ และใช้ถุงนี้แบกมันเทศ มันเสา เผือก หรือฟืน ได้หนักถึง 20 กก. การถักห่วงแบบหลวม ๆ ทำให้ถุงยืดรับของได้ทุกรูปทรง และคำว่า bilum ยังแปลว่า “มดลูก” ด้วย แม่ลูกอ่อนจะสะพายบิลุมอีกใบไว้อุ้มทารก ส่วนถุงใบเล็กที่ถักแน่นใช้ใส่เครื่องรางหรือของที่ระลึกของผู้ล่วงลับ
ของขวัญ การค้า และแฟชั่น
ปาปัวนิวกินีมีภาษามากกว่า 800 ภาษา แต่ถุงตาข่ายถูกใช้แทบทุกแห่ง และที่ไหนไม่ได้ทำเองก็แลกเปลี่ยนมา ญาติและเพื่อนมอบบิลุมให้กันเพื่อแสดงความรัก ในหมู่ชาวเมลปาแห่งภูเขาฮาเกน เจ้าสาวจะนำบิลุมใบใหม่มาแบ่งให้พี่น้องผู้หญิงฝ่ายสามี ทุกวันนี้ผู้ถักยังใช้ขนสัตว์ อะคริลิก และพลาสติกด้วย ฟลอเรนซ์ คาเมล จากเมืองโกโรกา ออกแบบเสื้อผ้าบิลุม และทำชุดเดรสกับเนกไทบิลุมให้นักกีฬาปาปัวนิวกินีในการแข่งขันกีฬาเครือจักรภพปี 2006
แหล่งที่มา: horniman.ac.uk ↗ · rotterdam.wereldmuseum.nl ↗ · australian.museum ↗ · en.wikipedia.org ↗