ดอกไม้ไฟ มาจากที่ไหน?
ดอกไม้ไฟมาจากจีน ผู้คนที่นั่นทำเสียงดังด้วยการโยนไม้ไผ่เข้ากองไฟก่อน จากนั้นจึงอัดดินปืนลงในกระบอก และในสมัยราชวงศ์ซ่ง (960–1279) ก็ได้ทำประทัดชุดแรกและจัดการแสดงดอกไม้ไฟครั้งแรกขึ้น
จากไม้ไผ่ไหม้ไฟสู่ดินปืน
ในสมัยราชวงศ์ฮั่น (202 ปีก่อนคริสตกาล ถึง ค.ศ. 220) ผู้คนในจีนโยนลำไม้ไผ่เข้ากองไฟให้มันแตกดังสนั่น ดินปืนมาทีหลังมาก หลักฐานแรกที่ยืนยันได้ว่ากล่าวถึงดินปืนคือสูตรจากปี 808 ในสมัยราชวงศ์ถัง และน่าจะค้นพบโดยบังเอิญระหว่างการทดลองปรุงยา ชื่อภาษาจีนของมันคือ huoyao (หั่วเย่า) แปลว่า “ยาไฟ” ต่อมาผู้คนอัดดินปืนลงในภาชนะเล็ก ๆ เพื่อเลียนเสียงไม้ไผ่ไหม้ไฟ และทั้งสองอย่างก็ถูกเรียกว่า baozhu (เป้าจู๋) แปลว่า “ไม้ไผ่ระเบิด”
ประทัดสมัยราชวงศ์ซ่ง
ในสมัยราชวงศ์ซ่ง ผู้คนได้ทำประทัดชุดแรกขึ้น คือหลอดกระดาษม้วนที่บรรจุดินปืนและมีชนวน พวกเขายังผูกประทัดเข้าด้วยกันเป็นพวงยาวที่เรียกว่า bian (เปียน) แปลว่า “แส้” เพื่อให้มันระเบิดต่อเนื่องกันไปทีละลูก ชาวบ้านธรรมดาซื้อประทัดได้จากพ่อค้าในตลาด และยังมีการแสดงยิ่งใหญ่ด้วย บันทึกความทรงจำถึงเมืองหลวงเก่าของราชวงศ์ซ่ง ซึ่งมีคำนำลงปี 1147 บรรยายการแสดงดอกไม้ไฟครั้งใหญ่ที่กองทัพจัดขึ้นในปี 1110 เพื่อถวายความบันเทิงแก่จักรพรรดิฮุยจง
สีสันและเส้นทางสู่ตะวันตก
ราวปี 1280 ฮะซัน อัรร็อมมาห์ นักเขียนชาวซีเรีย บรรยายถึงจรวดและดอกไม้ไฟด้วยถ้อยคำที่ชี้ว่าเขารู้เรื่องเหล่านี้จากแหล่งข้อมูลของจีน ยุโรปผลิตดอกไม้ไฟได้ภายในศตวรรษที่ 14 และพอถึงศตวรรษที่ 17 ดอกไม้ไฟก็เป็นที่นิยมที่นั่น ช่างชาวจีนขึ้นชื่อเรื่องสีสัน หนังสือจีนปี 1753 เล่มหนึ่งย้อมเปลวไฟให้เป็นสีเขียวด้วยคอปเปอร์อะซิเตต ราวปี 1797 จอห์น แบร์โรว์ นักภูมิศาสตร์ชาวอังกฤษ เขียนว่า “เคล็ดลับการแต่งตัวให้ไฟ” ด้วยสีสันมากมายของชาวจีน คือจุดเด่นสำคัญของดอกไม้ไฟของพวกเขา
แหล่งที่มา: en.wikipedia.org › Fireworks ↗ · en.wikipedia.org › Gunpowder ↗ · ssec.si.edu ↗