เฮย์ติกิ (จี้หยกเขียว) มาจากที่ไหน?
เฮย์ติกิมาจากนิวซีแลนด์ (อาโอเทอาโรอา) เป็นจี้ห้อยคอรูปคนของชาวเมารี มักแกะจาก pounamu หินสีเขียวของนิวซีแลนด์ และชิ้นเก่าแก่ได้รับการหวงแหนเป็น taonga หรือสมบัติล้ำค่า ส่งต่อกันจากรุ่นสู่รุ่น
รูปคนที่ห้อยคอ
hei หมายถึงสิ่งที่ห้อยจากคอ ส่วน tiki เป็นชื่อภาษาเมารีของรูปคน ในประเพณีเมารี ติกิยังเป็นผู้ชายคนแรกด้วย และมีทฤษฎีหนึ่งที่โยงจี้นี้เข้ากับเขา รูปเหล่านี้เป็นเพศหญิงหรือไม่ก็ไม่มีเพศ ความหมายที่แน่ชัดของมันยังไม่ชัดเจน บางคนมองว่าเป็นเครื่องรำลึกถึงบรรพบุรุษ บางคนโยงเข้ากับความอุดมสมบูรณ์และการคลอดบุตร และครอบครัวฝ่ายสามีมักมอบเฮย์ติกิให้ผู้หญิงที่มีบุตรยาก
สร้างสรรค์ด้วยความอดทน
เฮย์ติกิที่มีค่าที่สุดแกะจาก pounamu ซึ่งเป็นหยกเนฟไรต์หรือโบเวไนต์ ที่ได้รับการยกย่องในความงาม ความเหนียว และความแข็งมาก เนฟไรต์พบในเกาะใต้ หินน่าจะถูกตัดเป็นรูปใบขวานขนาดเล็กก่อน และศีรษะที่เอียงช่วยประหยัดหินอันมีค่า มันถูกขัดให้เรียบด้วยสารขัด แล้วค่อย ๆ ขึ้นรูปด้วยไม้และน้ำ หลังขัดเงาเป็นเวลานาน จี้จะห้อยกับเชือกป่านถัก และดวงตามักฝังด้วยวงเปลือกหอยเป๋าฮื้อพาวา (pāua)
ทำไมคนถึงทายว่าฮาวาย
งานแกะสลักติกิทำให้หลายคนนึกถึงฮาวาย แต่ภาพนั้นส่วนใหญ่มาจากแผ่นดินใหญ่ของอเมริกา “วัฒนธรรมติกิ” ของอเมริกาเริ่มต้นในปี 1933 จากบาร์ธีมโพลินีเชียแห่งหนึ่งในแคลิฟอร์เนีย และได้ชื่อมาจากติกิของชาวเมารี บาร์ติกิเปิดในฮาวายด้วย และหลังฮาวายกลายเป็นรัฐหนึ่งของสหรัฐฯ ในปี 1959 นักโต้คลื่นในแคลิฟอร์เนียก็สวมสร้อยคอติกิ แต่ชาวฮาวายไม่ได้ใช้คำว่า tiki คำของพวกเขาคือ kiʻi ตัวเฮย์ติกิเองเป็นของชาวเมารี แกะจากหินของนิวซีแลนด์
แหล่งที่มา: en.wikipedia.org › Hei tiki ↗ · en.wikipedia.org › Tiki culture ↗ · artsandculture.google.com ↗ · canterburymuseum.com ↗