ออร์แกนท่อ มาจากที่ไหน?
ออร์แกนท่อถือกำเนิดที่อเล็กซานเดรีย อียิปต์ ในศตวรรษที่ 3 ก่อนคริสตกาล ที่นั่น เทซิเบียส วิศวกรชาวกรีก สร้าง hydraulis หรือ “ออร์แกนน้ำ” ที่ใช้แรงดันน้ำรักษาให้อากาศไหลเข้าท่ออย่างสม่ำเสมอ มันคือเครื่องดนตรีประเภทคีย์บอร์ดชิ้นแรกของโลก
เทซิเบียสกับออร์แกนน้ำ
เทซิเบียสมีบทบาทในอเล็กซานเดรียราวปี 285 ถึง 222 ก่อนคริสตกาล เขาเป็นลูกชายช่างตัดผม และน่าจะเป็นผู้นำคนแรกของมูเซอุม (Museum) แห่งเมืองนี้ ใน hydraulis ของเขา เครื่องสูบจะอัดอากาศเข้าไปในถังพักอากาศรูปกรวยที่ตั้งคว่ำปากเปิดอยู่ในถังน้ำ เมื่อแรงดันอากาศลดลง น้ำจะดันขึ้นในกรวยและบีบอากาศ ท่อจึงส่งเสียงได้สม่ำเสมอ คีย์ทำหน้าที่ปล่อยอากาศเข้าท่อ และว่ากันว่าเทซิเบียสกับไทส์ ภรรยาของเขา ต่างก็เป็นนักเล่นฝีมือดี
จากสนามกีฬาโรมันสู่โบสถ์
hydraulis แพร่ไปทั่วโลกโรมัน เสียงดังแหลมทะลุทะลวงของมันก้องไปทั่วสนามกีฬาและงานรื่นเริงกลางแจ้ง ในปี 1931 มีการพบชิ้นส่วนของออร์แกนแบบนี้ราว 400 ชิ้นที่อากวินคุม เมืองโรมันในดินแดนที่ปัจจุบันคือฮังการี ซึ่งจารึกระบุอายุว่าเป็นปี ค.ศ. 228 ที่สูบลมแบบแท้จริงเริ่มปรากฏในจักรวรรดิไบแซนไทน์ในศตวรรษที่ 6 หรือ 7 ในปี 757 จักรพรรดิคอนสแตนตินที่ 5 แห่งไบแซนไทน์ส่งออร์แกนที่มี “ท่อตะกั่วขนาดใหญ่” ไปถวายพระเจ้าแปแปงผู้เตี้ย กษัตริย์แห่งชาวแฟรงก์ และออร์แกนก็หยั่งรากในยุโรปตะวันตก
ทำไมคนถึงทายว่าเยอรมนี
เยอรมนีผลิตดนตรีออร์แกนออกมามากเป็นพิเศษ และประวัติศาสตร์ออร์แกนที่นั่นก็หยั่งลึก ออร์แกนตัวแรกที่มีบันทึกว่าติดตั้งถาวรถูกสร้างขึ้นที่นั่นในปี 1361 ที่ฮัลเบอร์ชตัดท์ คีย์ของมันกว้างพอจะทุบด้วยกำปั้น และต้องใช้คนสิบคนทำงานกับที่สูบลมยี่สิบตัว ช่างสร้างออร์แกนชาวเยอรมันอย่างอาร์พ ชนิทเกอร์ และกอทท์ฟรีท ซิลเบอร์มันน์ สร้างเครื่องดนตรีที่ได้รับการยกย่องเป็นงานศิลปะ และโยฮันน์ เซบาสเตียน บาค ก็ประพันธ์งานออร์แกนขนาดใหญ่ แต่เรื่องราวของเครื่องดนตรีนี้เริ่มต้นมาก่อนหน้านั้นกว่า 1,500 ปี ที่อเล็กซานเดรีย
แหล่งที่มา: en.wikipedia.org › Water organ ↗ · en.wikipedia.org › Pipe organ ↗ · en.wikipedia.org › Ctesibius ↗ · britannica.com ↗