เบญจมาศ มาจากที่ไหน?
เบญจมาศที่ปลูกตามสวนมาจากจีน ที่ซึ่งผู้คนปลูกมันมาหลายศตวรรษ แรกเริ่มในฐานะสมุนไพร และต่อมาเพื่อชมดอก ก่อนที่พืชนี้จะเดินทางไปถึงญี่ปุ่นและกลายเป็นตราสัญลักษณ์ของจักรพรรดิ
จากสมุนไพรสู่สวนดอกไม้
เบญจมาศส่วนใหญ่มาจากเอเชียตะวันออก และจีนเป็นศูนย์กลางความหลากหลายของมัน งานเขียนจีนบรรยายถึงเบญจมาศมาตั้งแต่ราว 500 ปีก่อนคริสตกาล เมื่อมันถูกให้คุณค่าในฐานะพืชสมุนไพรก่อน ตั้งแต่ราวคริสต์ศตวรรษที่ 5 มันยังถูกปลูกเพื่อความงามด้วย หนังสือเล่มแรกที่เขียนถึงเบญจมาศโดยเฉพาะ คือตำราของหลิว เหมิง ในปี 1104 ระบุพันธุ์ปลูกไว้ 35 พันธุ์ และภายในปี 1630 ก็มีการบันทึกไว้กว่า 500 พันธุ์ ดอกไม้นี้กลายเป็นหนึ่งใน “สี่สุภาพบุรุษ” ของศิลปะจีน
ทำไมคนถึงบอกว่าญี่ปุ่น
เบญจมาศเดินทางจากจีนไปถึงญี่ปุ่น และชาวญี่ปุ่นก็ปลูกมันแล้วในสมัยนาระและเฮอัง ระหว่างศตวรรษที่ 8 ถึง 12 จักรพรรดิโกะโทบะโปรดลวดลายของดอกไม้นี้ และเชื่อกันว่าทรงทำให้มันเป็นตราประจำราชวงศ์ในต้นสมัยคามากุระ เบญจมาศซ้อน 16 กลีบกลายเป็นตราจักรพรรดิอย่างเป็นทางการในสมัยเมจิ และสถาบันกษัตริย์เองก็ถูกเรียกว่าบัลลังก์ดอกเบญจมาศ ผู้ปลูกในสมัยเอโดะผสมพันธุ์ใหม่ขึ้นมากมาย ซึ่งต่อมาได้ไปถึงจีนและยุโรป
ดอกไม้สีทองสำหรับโลก
ชื่อ chrysanthemum มาจากภาษากรีก chrysos “ทองคำ” และ anthemon “ดอกไม้” ยาค็อบ ไบรเนอ พ่อค้าและนักพฤกษศาสตร์ บรรยายถึงมันในปี 1689 และในปี 1792 นักพฤกษศาสตร์ชาวฝรั่งเศสคนหนึ่งบรรยายพันธุ์ที่มีดอกใหญ่สีม่วงซึ่งบล็องการ์ (Blancard) นักเดินเรือจากมาร์แซย์ นำกลับมาจากจีน เบญจมาศเพิ่งแพร่หลายในยุโรปในศตวรรษที่ 19 งานศึกษาจีโนมในปี 2026 พบว่าพันธุ์ปลูกสมัยใหม่มียีนของเบญจมาศป่าทั้งจากจีนและญี่ปุ่น
แหล่งที่มา: en.wikipedia.org › Chrysanthemum ↗ · en.wikipedia.org › Chrysanthemum × morifolium ↗ · nippon.com ↗ · pubmed.ncbi.nlm.nih.gov ↗
