พืชมาจากไหน

เกษตรกร พ่อค้า และคนทำสวน พาพืชไปไกลจากถิ่นเดิม แต่ละเรื่องจะบอกว่าดอกไม้ ต้นไม้ หรือพืชผลนั้นขึ้นเองตามธรรมชาติที่ไหน หรือถูกปลูกครั้งแรกที่ไหน

28 เรื่องจาก 6 ทวีป

แอฟริกา · 6
เอเชีย · 3
ยุโรป · 2
อเมริกาเหนือ · 8
อเมริกาใต้ · 5
โอเชียเนีย · 4

พืช

ข้าวฟ่างไข่มุก

📍 ซาเฮลตะวันตก (มาลีตอนเหนือ)

ข้าวฟ่างไข่มุกถูกปลูกครั้งแรกบริเวณขอบด้านใต้ของทะเลทรายซาฮารา แถบตอนเหนือของมาลีในปัจจุบัน เมื่อกว่า 4,000 ปีก่อน ต่อมาแพร่ไปยังอินเดีย ซึ่งปัจจุบันปลูกมากกว่าประเทศใดในโลก

พืช

เจอเรเนียม (พีลาร์โกเนียม)

📍 เวสเทิร์นเคปและอีสเทิร์นเคป แอฟริกาใต้

“เจอเรเนียม” ตามระเบียงบ้านแท้จริงคือพีลาร์โกเนียมจากแหลมเคปของแอฟริกาใต้ เรือที่แวะจอดที่เคปน่าจะนำต้นแรก ๆ ไปยังสวนพฤกษศาสตร์ในเมืองไลเดนก่อนปี 1600 และการผสมข้ามระหว่างพืชป่าสองชนิดจากเคปก็ทำให้ยุโรปได้ดอกไม้กระถางริมหน้าต่างที่ชื่นชอบที่สุด

พืช

ดอกเทียน (บิซีลิซซี)

📍 แอฟริกาตะวันออก (จากเคนยาถึงโมซัมบิก)

ดอกเทียนที่ปลูกตามกล่องหน้าต่างและแปลงสวนสาธารณะขึ้นเองตามธรรมชาติในแอฟริกาตะวันออก ตั้งแต่เคนยาถึงโมซัมบิก ชื่อละติน Impatiens แปลว่า “ใจร้อน” เพราะฝักเมล็ดที่สุกแล้วจะแตกออกและดีดเมล็ดกระเด็น

พืช

ปักษาสวรรค์ (Strelitzia)

📍 ชายฝั่งอีสเทิร์นเคปและควาซูลู-นาทาล แอฟริกาใต้

ดอกปักษาสวรรค์ขึ้นตามธรรมชาติตามชายฝั่งตะวันออกของแอฟริกาใต้ ที่นั่นเชื่อกันว่านกกินปลีที่เกาะบนกลีบสีน้ำเงินจะมีละอองเรณูโปรยติดเท้าไป โจเซฟ แบงก์ส ตั้งชื่อพืชนี้ตามพระราชินีชาร์ล็อตต์ ดัชเชสแห่งเมคเลนบวร์ค-ชเตรลิทซ์

พืช

ปาล์มน้ำมัน

📍 แอฟริกาตะวันตก (ชายฝั่งอ่าวกินี)

ปาล์มน้ำมันเป็นพืชพื้นเมืองของแอฟริกาตะวันตกและแอฟริกากลาง ตั้งแต่แกมเบียลงไปถึงแองโกลา ซึ่งผู้คนใช้ประโยชน์จากมันมานับพันปี นานหลังจากนั้นจึงถูกนำไปปลูกในมาเลเซียและอินโดนีเซีย ซึ่งปัจจุบันมีสวนปาล์มขนาดมหึมา

พืช

ไผ่กวนอิม (ไผ่นำโชค)

📍 แอฟริกากลาง (จากแคเมอรูนถึงคองโก)

แม้จะมีชื่อเล่นอย่าง “ไผ่น้ำจีน” แต่ไผ่นำโชคไม่ใช่ไผ่และไม่ได้มาจากจีน มันคือต้นแดรซีนาที่ขึ้นเองตามธรรมชาติในแอฟริกากลาง ตั้งแต่แคเมอรูนถึงคองโก ชื่อวิทยาศาสตร์ตั้งเป็นเกียรติแก่เฮนรี แซนเดอร์ ผู้ปลูกกล้วยไม้ชาวเยอรมันในอังกฤษ

พืช

ต้นนอร์ดมันน์เฟอร์ (ต้นคริสต์มาส)

📍 ภูเขาทางตะวันออกของทะเลดำ (ตุรกีตะวันออกเฉียงเหนือ จอร์เจีย และคอเคซัสตะวันตก)

ต้นคริสต์มาสยอดนิยมของยุโรปฟังดูเหมือนมาจากนอร์ดิก แต่ต้นนอร์ดมันน์เฟอร์ขึ้นเองตามธรรมชาติบนภูเขารอบทะเลดำตะวันออก ในตุรกี จอร์เจีย และคอเคซัสของรัสเซีย ตั้งชื่อตามอเล็กซานเดอร์ ฟอน นอร์ดมันน์ นักธรรมชาติวิทยาชาวฟินแลนด์

พืช

ต้นแปะก๊วย

📍 เทือกเขาทางตะวันตกเฉียงใต้และตะวันออกของจีน

แปะก๊วยเป็นต้นไม้ประจำกรุงโตเกียว แต่มันมาจากจีน ที่ซึ่งป่าแปะก๊วยไม่กี่แห่งที่อาจเป็นป่าธรรมชาติแท้ ๆยังหลงเหลืออยู่ในที่หลบภัยบนภูเขา บรรพบุรุษของมันย้อนไปได้ 170 ล้านปี และต้นตัวเมียจะร่วงเมล็ดที่มีกลิ่นเหมือนอาเจียน

พืช

เบญจมาศ

📍 จีน

เบญจมาศที่ปลูกตามสวนถูกพัฒนาสายพันธุ์ในจีนมาหลายศตวรรษก่อนจะไปถึงญี่ปุ่น ที่นั่นดอกไม้นี้กลายเป็นตราของจักรพรรดิ ราชบัลลังก์ญี่ปุ่นจึงถูกเรียกว่า “บัลลังก์ดอกเบญจมาศ”

พืช

บีตน้ำตาล (ชูการ์บีต)

📍 ปรัสเซีย (เบอร์ลินและไซลีเซีย) เยอรมนี/โปแลนด์

บีตที่ให้น้ำตาลราวหนึ่งในห้าของโลกถูกพัฒนาพันธุ์ในปรัสเซีย อันเดรอัส มาร์คกราฟ พบน้ำตาลในบีตที่เบอร์ลินในปี 1747 และฟรันซ์ อาชาร์ด ลูกศิษย์ของเขา พัฒนาสายพันธุ์ต้นแบบของบีตขาวไซลีเซีย แล้วตั้งโรงงานน้ำตาลบีตแห่งแรกในไซลีเซียในปี 1801

พืช

ฮอร์สเชสต์นัต (ต้นคองเกอร์)

📍 เทือกเขาทางตอนเหนือของกรีซและแอลเบเนีย

ต้นคองเกอร์ในสนามเด็กเล่นของบริเตนเป็นพืชพื้นเมืองของบอลข่าน ฮอร์สเชสต์นัตป่าเหลือรอดเพียงในป่าบนภูเขาไม่กี่แห่งทางตอนเหนือของกรีซ แอลเบเนีย และบริเวณใกล้เคียง ส่วนที่อื่นทั้งหมดล้วนเป็นต้นที่คนปลูก

พืช

กระบองเพชรซากัวโร

📍 ทะเลทรายโซโนรัน (แอริโซนา สหรัฐอเมริกา และโซโนรา เม็กซิโก)

กระบองเพชรยักษ์ในหนังคาวบอยขึ้นเองตามธรรมชาติเฉพาะในทะเลทรายโซโนรันของแอริโซนาและเม็กซิโกตะวันตกเฉียงเหนือ มันโตช้ามากจนแขนแรกปรากฏหลังผ่านไป 50 ถึง 100 ปี และอาจมีอายุกว่า 150 ปี

พืช

คาโนลา (พืชน้ำมัน)

📍 ทุ่งหญ้าแคนาดา (วินนิเพกและแซสคาทูน)

ทุ่งคาโนลาสีเหลืองดูเหมือนมีมานาน แต่คาโนลาถูกพัฒนาจากเรพซีดในทศวรรษ 1970 โดยนักวิทยาศาสตร์ชาวแคนาดาในแมนิโทบาและแซสคาทูน ผู้ลดกรดอีรูซิกเพื่อให้เป็นน้ำมันที่กินได้ ชื่อมาจาก “Canadian oil”

พืช

ต้นคริสต์มาส (พอยน์เซ็ตเทีย)

📍 ลาดเขาฝั่งแปซิฟิกของเม็กซิโกและกัวเตมาลา

ต้นคริสต์มาสขึ้นเองเป็นไม้พุ่มบนลาดเขาฝั่งแปซิฟิกของเม็กซิโกและกัวเตมาลา “กลีบดอก” สีแดงของมันแท้จริงคือใบ และพืชชนิดนี้ตั้งชื่อตามโจเอล พอยน์เซตต์ ทูตสหรัฐฯ ประจำเม็กซิโกที่ส่งมันกลับบ้านในทศวรรษ 1820

พืช

ต้นดักลาสเฟอร์

📍 อเมริกาเหนือตะวันตก (จากบริติชโคลัมเบียถึงแคลิฟอร์เนียและร็อกกี)

ต้นดักลาสเฟอร์ขึ้นเองตามธรรมชาติในอเมริกาเหนือตะวันตก ตั้งแต่บริติชโคลัมเบียถึงแคลิฟอร์เนียและตามแนวร็อกกี มันไม่ใช่เฟอร์แท้ และชื่อตั้งเป็นเกียรติแก่เดวิด ดักลาส นักสะสมพืชชาวสกอต ผู้ส่งเมล็ดกลับบริเตนในทศวรรษ 1820

พืช

มอนสเตอรา (ต้นสวิสชีส)

📍 เม็กซิโกตอนใต้และกัวเตมาลา

ต้นสวิสชีสมาจากป่าฝนทางใต้ของเม็กซิโกและกัวเตมาลา ชื่อ deliciosa ของมันแปลว่า “อร่อย” เพราะผลสุกของมันกินได้

พืช

รักเร่ (ดาเลีย)

📍 ที่ราบสูงตอนกลางของเม็กซิโก

รักเร่ป่าเกือบทุกชนิดขึ้นเฉพาะในเม็กซิโก ซึ่งเป็นถิ่นกำเนิดและศูนย์กลางความหลากหลายของสกุลนี้ อันโตนิโอ โฆเซ กาบานิเยส นักพฤกษศาสตร์ชาวสเปน ตั้งชื่อดอกไม้นี้ในปี 1791 ตามอันเดอร์ส ดาล นักพฤกษศาสตร์ชาวสวีเดน

พืช

ลีลาวดี (ลั่นทม)

📍 เม็กซิโก อเมริกากลาง และแคริบเบียน

ดอกไม้ทำพวงมาลัยยอดนิยมของฮาวายเป็นผู้มาใหม่ที่นั่น ลีลาวดีเป็นพืชพื้นเมืองของเม็กซิโก อเมริกากลาง และแคริบเบียน และแพทย์ชาวเยอรมัน วิลเลียม ฮิลเลอบรันด์ นำมาสู่เกาะในปี 1860 อีกชื่อหนึ่ง frangipani มาจากน้ำหอมของมาร์ควิสชาวอิตาลี

พืช

สนมอนเทอเรย์

📍 ชายฝั่งตอนกลางของแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา

สนมอนเทอเรย์ขึ้นตามธรรมชาติเฉพาะบนแนวชายฝั่งช่วงสั้น ๆ ตอนกลางของแคลิฟอร์เนีย และบนเกาะสองเกาะของเม็กซิโก แต่กลับคิดเป็นราว 90% ของป่าปลูกในนิวซีแลนด์

พืช

คริสต์มาสแคคตัส (Schlumbergera)

📍 เทือกเขาชายฝั่งทางตะวันออกเฉียงใต้ของบราซิล

คริสต์มาสแคคตัสไม่ใช่พืชทะเลทราย บรรพบุรุษป่าในสกุล Schlumbergera ของมันขึ้นบนต้นไม้และโขดหินในเทือกเขาชายฝั่งที่มีหมอกปกคลุมทางตะวันออกเฉียงใต้ของบราซิล ที่นั่นเรียกมันว่า flor de maio หรือ “ดอกไม้เดือนพฤษภาคม” เพราะมันบานในฤดูใบไม้ร่วงของซีกโลกใต้

พืช

ต้นศรีตรัง (จาคารันดา)

📍 อเมริกาใต้ตอนกลางค่อนใต้ (อาร์เจนตินาตอนเหนือ ปารากวัย โบลิเวียตอนใต้)

จาคารันดาขึ้นตามธรรมชาติในตอนกลางค่อนใต้ของทวีปอเมริกาใต้ ซึ่งปัจจุบันชนิดพันธุ์นี้ถูกจัดอยู่ในสถานะมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ พริทอเรียในแอฟริกาใต้ปลูกไว้มากถึงหลายหมื่นต้น จนได้ฉายาว่า “เมืองจาคารันดา”

พืช

ผักตบชวา

📍 ลุ่มแม่น้ำแอมะซอน บราซิล

ทุกวันนี้ผักตบชวาปกคลุมทะเลสาบวิกตอเรีย แม่น้ำคองโก และทางน้ำทั่วเอเชียเขตร้อน แต่พืชลอยน้ำนี้มาจากลุ่มน้ำแอมะซอน ชาวสวนพามันแพร่ไปเพราะดอกสีม่วงอ่อน และแพของมันขยายตัวเป็นสองเท่าได้ในหนึ่งถึงสองสัปดาห์

พืช

เฟื่องฟ้า

📍 อเมริกาใต้ (บราซิลและประเทศใกล้เคียง)

เฟื่องฟ้า ดอกไม้คู่ระเบียงบ้านแถบเมดิเตอร์เรเนียน แท้จริงเป็นพืชพื้นเมืองของอเมริกาใต้ ขึ้นตามธรรมชาติตั้งแต่บราซิลถึงเปรูและอาร์เจนตินา ชื่อ Bougainvillea ตั้งตามหลุยส์-อ็องตวน เดอ บูแก็งวิล นักสำรวจชาวฝรั่งเศสที่คณะสำรวจของเขาบันทึกพืชนี้ไว้

พืช

แอนธูเรียม (ดอกนกฟลามิงโก)

📍 โคลอมเบียตะวันตกเฉียงใต้และเอกวาดอร์

แอนธูเรียมเงางามรูปหัวใจของฮาวายเป็นพืชพื้นเมืองของโคลอมเบียและเอกวาดอร์ และเพิ่งมาถึงเกาะจากลอนดอนในปี 1889 “หัวใจ” สีแดงไม่ใช่กลีบดอก ดอกจริงคือตุ่มเล็กๆ บนแท่งของมัน

พืช

ทีทรี (แหล่งของน้ำมันทีทรี)

📍 นิวเซาท์เวลส์ตอนเหนือและควีนส์แลนด์ตะวันออกเฉียงใต้ ออสเตรเลีย

ทีทรีไม่เกี่ยวกับต้นชา แต่เป็นไม้เมอร์เทิลของออสเตรเลียที่ขึ้นเองริมลำธารและที่ราบชื้นแฉะในนิวเซาท์เวลส์ตอนเหนือและควีนส์แลนด์ตะวันออกเฉียงใต้ น้ำมันจากใบกลายเป็นผลิตภัณฑ์เชิงพาณิชย์ในทศวรรษ 1920

พืช

ปาล์มเคนเทีย

📍 เกาะลอร์ดโฮว์ ออสเตรเลีย

ปาล์มคลาสสิกประจำล็อบบี้โรงแรมและห้องรับแขกยุควิกตอเรียขึ้นเองเฉพาะบนเกาะลอร์ดโฮว์ จุดเล็ก ๆ กลางทะเลแทสมันนอกชายฝั่งออสเตรเลีย ชาวเกาะเก็บเมล็ดของมันส่งให้เรือนเพาะชำทั่วโลกมาตั้งแต่ทศวรรษ 1870

พืช

สนเกาะนอร์โฟล์ก

📍 เกาะนอร์โฟล์ก (ออสเตรเลีย) แปซิฟิกใต้

“ต้นคริสต์มาสที่มีชีวิต” นี้ไม่ใช่สนแท้ และขึ้นเองตามธรรมชาติเฉพาะบนเกาะนอร์โฟล์กเล็กๆ และเกาะฟิลลิปที่อยู่ใกล้กัน ระหว่างนิวซีแลนด์และนิวแคลิโดเนีย ในปี 1774 กัปตันคุกหวังว่าลำต้นสูงตรงของมันจะทำเสากระโดงเรือได้ แต่เนื้อไม้ไม่แข็งแรงพอ

พืช

อ้อย

📍 นิวกินี

อ้อยถูกนำมาเพาะปลูกครั้งแรกในนิวกินี นักเดินเรือชาวออสโตรนีเซียนนำมันข้ามแปซิฟิกและไปทางตะวันตกจนถึงอินเดีย ที่ซึ่งเนียร์คัส แม่ทัพเรือของอเล็กซานเดอร์ ทึ่งกับ “ต้นอ้อที่ให้น้ำผึ้งโดยไม่ต้องมีผึ้ง”

แอฟริกา