Angklung (sallanan bambu çalgı) nereden geliyor?
Angklung, Endonezya'da Sunda halkının toprakları olan Batı Cava'dan gelir. Bu bambu çalgıların her biri sallanınca yalnızca tek bir nota çıkarır; bu yüzden bir melodi için, her biri tam zamanında devreye giren koca bir çalgıcı ekibi gerekir.
Çerçevede bambu borular
Bir angklung, bambu bir çerçeveye asılıp rattan iplerle bağlanmış iki ila dört bambu borudan oluşur. Usta bir zanaatkâr boruları belirli bir nota verecek şekilde yontar ve keser; tıpkı el çanları gibi oktavlara akort edilirler. Çalan kişi çerçevenin tabanını bir eliyle tutar, öbür eliyle sallar ve tekrar eden bir nota çıkarır. Özel siyah bambu, yılda ağustosböceklerinin öttüğü iki hafta boyunca hasat edilir.
Yüzyıllık Sunda müziği
Angklung bugünkü Batı Cava ve Banten eyaletlerinin bulunduğu topraklarda doğdu ve Sundalılar onu yüzyıllardır pirinç ekimi ve hasat gibi köy törenlerinde çalıyor. Günümüze ulaşan en eski angklung olan Angklung Gubrag, 17. yüzyılda Bogor bölgesindeki Jasinga'da yapıldı. Banten'de Baduy halkı hâlâ hasat töreninde eski bir biçimi, angklung buhun'u çalıyor.
Köyden orkestraya
Geleneksel angklunglar beş notalı diziler kullanır. 1938'de Bandunglu müzisyen Daeng Soetigna Batı diyatonik dizisine akortlu angklunglar yaptı; böylece neredeyse her melodiyi çalabiliyor, hatta bir orkestraya katılabiliyorlardı. Onun onuruna bunlara angklung padaeng denir. 1966'da öğrencisi Udjo Ngalagena ve eşi Uum Sumiati, Bandung'da çalgıya ve yapımına adanmış bir merkez olan Saung Angklung Udjo'yu açtı. UNESCO angklungu 18 Kasım 2010'da Somut Olmayan Kültürel Miras listesine aldı.
Kaynaklar: en.wikipedia.org ↗ · ich.unesco.org ↗ · guinnessworldrecords.com ↗
