Yıldız çiçeği (dalya) nereden geliyor?
Yıldız çiçeği, yabani türlerinin neredeyse hepsinin yurdu olan orta Meksika yaylalarından gelir. Aztekler onu, İspanyol botanikçilerin 1789'da Avrupa'ya göndermesinden çok önce tanıyordu; 1963'te de Meksika yıldız çiçeğini ulusal çiçeği ilan etti.
Azteklerin su kamışları
Yıldız çiçekleri Meksika'nın yaylalarında ve dağlarında, 1.500 ile 3.700 metre arasında, çam-meşe ormanlarında yabani yetişir. Yerli halklar onları yiyecek, ilaç ve süs için toplayıp yetiştirdi. Aztekler onlara bitkilerin içi boş saplarına gönderme yapan acocotli ve cocoxochitl adlarını verdi; ağaç yıldız çiçeğinin uzun, içi boş saplarını da su borusu olarak kullandı. İspanyollar bu bitkilerden 1525'te söz etti; II. Felipe'nin 1570'te Meksika'ya gönderdiği Francisco Hernández de bilinen en eski tanımı yazdı.
Madrid'de ad kondu
1789'da Mexico City botanik bahçesinin müdürü Vicente Cervantes, Madrid Kraliyet Bahçeleri'ndeki Antonio José Cavanilles'e bitki parçaları gönderdi. Cavanilles o yıl bir bitkiyi, ertesi yıl da ikincisini çiçek açtırdı ve 1791'de cinse, Linnaeus'un öğrencisi olan ve 1789'da ölen İsveçli botanikçi Anders Dahl'ın adından Dahlia adını verdi. Tohumlar ve yumrular Madrid'den İtalya'ya, Almanya'ya, Fransa'ya ve İngiltere'ye gitti; yetiştiriciler de kısa sürede katmerli çiçekler elde etti.
Pek çok kişi neden Hollanda diyor
Modern yıldız çiçeğini gerçekten de Hollandalı yetiştiriciler biçimlendirdi. 1872'de içlerinden biri, J. T. van der Berg, Meksika'dan gönderilmiş çürük bir sevkiyattan canlı tek bir kök parçasını kurtardı. Bu parçadan taç yaprakları geriye kıvrık kırmızı bir çiçek çıktı; van der Berg ona, ölmüş Meksika devlet başkanı Benito Juárez'in adından Dahlia juarezii adını verdi. Daha eski yıldız çiçekleriyle melezlenen bu “kaktüs dalya”, modern melezlerin yolunu açtı. Bugün Hollanda'daki Zundert kasabası geçit töreni arabalarını yaklaşık 8 milyon yıldız çiçeğiyle süslüyor.
Kaynaklar: en.wikipedia.org ↗ · web.stanford.edu ↗