Deve tabanı (Monstera) nereden geliyor?
Deve tabanı, yani monstera, güney Meksika ve Guatemala'dan gelir. Veracruz, Oaxaca ve Chiapas'ın ve sınırın öte yanında Guatemala'nın nemli tropikal ormanlarında doğal olarak yetişir ve oradan dünyanın en sevilen ev bitkilerinden biri oldu.
Yağmur ormanında bir tırmanıcı
Monstera deliciosa, nemli tropiklerin bir lianıdır; yılanyastığıgiller familyasındandır ve uzun hava kökleri vardır. Fideleri alışılmadık bir şey yapar: bir ağaç gövdesine ulaşana kadar bulabildikleri en karanlık noktaya doğru büyür, sonra ışığa doğru tırmanırlar. Doğada bir bitki 20 metreye ulaşabilir ve parlak yaprakları 90 cm uzunluğa varabilir. İlk bilimsel tanımı 1849'da Kopenhag'da yayımlanan bir doğa tarihi dergisinde yapıldı.
Delikler ve lezzetli bir meyve
Genç bitkilerin yaprakları bütündür; bitki büyüdükçe yapraklar yarılır ve cinse adını veren delikler açılır; ad Latincede “canavarca” ya da “anormal” anlamına gelir. Deliklerin işlevi hâlâ belirsiz: botanikçiler bitkinin daha fazla su almasına, rüzgâr hasarını sınırlamasına ya da yaprak yiyenlerin verdiği zararı azaltmasına yardım ettiklerini öne sürüyor. Deliciosa “lezzetli” demektir. 25 cm'ye kadar uzayan ve altıgen pullarla kaplı meyve bir yıldan uzun sürede olgunlaşır ve ananas ile muz kokar; ham haliyle ağzı tahriş eder.
İnsanlar neden Afrika ya da Asya diyor
Dev, oyuk yaprakları herhangi bir cangıla ait gibi görünür ve bitki uzaklara yolculuk etmiştir. Tropik ve subtropik bölgelerin her yerinde açıkta yetiştirilir; dışarıdan getirilmiş bitkiler Hindistan, Malezya, Madagaskar, Seyşeller ve Sicilya gibi birbirinden çok uzak yerlerde yetişir. Ev içinde nadiren 2 ya da 3 metreyi aşar ve serin ülkelerin en sevilen ev bitkilerinden biri olmuştur. İngilizcedeki “Swiss cheese plant” (İsviçre peyniri bitkisi) adı da karışıklığı artırır: delikleri Emmental gibi peynirlerdeki deliklere benzetir.
Kaynaklar: powo.science.kew.org ↗ · en.wikipedia.org ↗