Sodawater (bruiswater): waar komt het vandaan?
Sodawater komt uit Noord-Engeland. In 1767 ontdekte scheikundige Joseph Priestley in Leeds hoe je gewoon water kunt laten bruisen, en binnen twintig jaar hadden anderen van zijn idee een bedrijf gemaakt.
Een kom boven een bierkuip
Kort na midzomer 1767 verhuisde Joseph Priestley van Warrington naar Leeds, naar een huis naast een grote brouwerij. Het gistende bier gaf “vaste lucht” af, het gas dat we nu koolstofdioxide noemen, en Priestley begon ermee te experimenteren. Hij hing een kom water boven een kuip en merkte dat het water het gas opnam en een aangename smaak kreeg. Hij liet vrienden ervan proeven en noemde het zijn “gelukkigste” ontdekking.
Van pamflet tot fabriek
In 1772 publiceerde Priestley Directions for Impregnating Water with Fixed Air, waarin hij het gas niet uit bier maar uit krijt en vitriool, oftewel zwavelzuur, maakte. De Royal Society kende hem in 1773 de Copley Medal toe. Hij hoopte dat het bruiswater scheurbuik op zee zou voorkomen, wat het niet doet, en kapitein Cook nam verbeterde versies van zijn apparaat mee. Anderen maakten er een bedrijf van: Thomas Henry uit Manchester bouwde de eerste fabriek, en Johann Jacob Schweppe begon in 1783 in Genève met bottelen.
Waarom mensen Duitsland zeggen
Duitsland had al lang vóór Leeds bruisend water, maar daar maakte de natuur het. Bronnen in Selters, in het Taunusgebergte in Hessen, leveren van nature bruisend mineraalwater, dat van de 17e tot de 19e eeuw in stenen kruiken werd verstuurd. In 1787 zouden er meer dan een miljoen Selterskruiken zijn uitgevoerd. De plaats leeft voort in “seltzer”, het Amerikaanse woord voor sodawater, terwijl “soda” verwijst naar de natriumzouten, zoals natriumbicarbonaat, die er vaak voor de smaak aan worden toegevoegd.
Bronnen: en.wikipedia.org › Carbonated water ↗ · en.wikipedia.org › Joseph Priestley ↗ · revolutionaryplayers.org.uk ↗ · sciencehistory.org ↗ · en.wikipedia.org › Selters ↗
