Waar dranken vandaan komen
Thee, koffie, sappen en melkdranken reisden mee over handelsroutes en kregen onderweg vaak een andere naam. Elk verhaal laat zien waar een drank voor het eerst werd gemaakt en hoe hij zich verspreidde.
20 verhalen uit 5 continenten
- Afrika · 3
- Azië · 9
- Europa · 4
- Noord-Amerika · 2
- Zuid-Amerika · 2
Afrika
Limonade
📍 Caïro, Egypte
De oudste berichten over limonade komen uit het middeleeuwse Caïro: begin 12e eeuw werd er druk gehandeld in citroensap, en flessen qatarmizat (gesuikerd citroensap) werden verkocht en uitgevoerd. Veel later maakte Parijs het modieus: venters verkochten het uit tanks op de rug.
Mursik (rokerige gefermenteerde melk)
📍 Riftvallei (Kalenjin-hooglanden), Kenia
Mursik is melk die dagenlang gist in een kalebas die is bekleed met houtskool van een verbrande tak, wat een rokerige smaak en een blauwige tint geeft. Het komt van het Kalenjin-volk uit de Keniaanse Riftvallei, en de kampioenhardlopers van het land worden ermee thuis onthaald.
Rooibos (rodebosthee)
📍 Cederberg, Zuid-Afrika
Rooibos, Afrikaans voor 'rode bos', is een cafeïnevrije drank van een struik uit het Cederberggebergte in de Zuid-Afrikaanse West-Kaap. Gemeenschappen van Khoi-afkomst dronken hem daar eind 19e eeuw al, en in 1904 begon een handelaar hem als thee te verhandelen.
Azië
Ayran (zoute yoghurtdrank)
📍 Centraal-Azië
Ayran, yoghurt geklopt met koud water en een snufje zout, heet vaak de nationale drank van Turkije, maar werd ontwikkeld door Turkse stammen in Centraal-Azië. Een Turkstalig woordenboek uit de 11e eeuw omschrijft het al als 'drank gemaakt van melk'.
Bubbelthee
📍 Taiwan
Bubbelthee ontstond in de jaren 1980 in de theehuizen van Taiwan, toen er taaie tapiocaballetjes in zoete melkthee belandden. Twee theesalons, in Taichung en Tainan, beweren nog altijd allebei dat zij de eerste waren.
.jpg/330px-C%C3%A0_ph%C3%AA_tr%E1%BB%A9ng_Gi%E1%BA%A3ng_(c%C6%A1_s%E1%BB%9F_1_Nguy%E1%BB%85n_H%E1%BB%AFu_Hu%C3%A2n).jpg)
Eierkoffie (cà phê trứng)
📍 Hanoi, Vietnam
De eierkoffie van Hanoi gaat terug tot de jaren 1940, toen melk schaars was: volgens zijn familie klopte Metropole-barman Nguyen Van Giang eidooiers met suiker en gecondenseerde melk tot een dik, zoet schuim bovenop sterke koffie. Het kopje staat vaak in een kom heet water.
Jasmijnthee
📍 Fuzhou, Fujian, China
Jasmijnthee is thee, meestal groene, geparfumeerd met verse jasmijnbloesems die 's nachts door de bladeren worden gemengd, net als de bloemen opengaan. Het ambacht werd geperfectioneerd in Fuzhou in Zuidoost-China, sinds de Song-dynastie bijgenaamd 'de Jasmijnstad'.
Koffie (de drank)
📍 Jemen
De koffieplant groeit wild in Ethiopië, maar het branden van de bonen en er een drank van zetten sloeg in de 15e eeuw voor het eerst aan in Jemen. Tot rond 1700 was de Jemenitische haven Mokha de enige toegangspoort voor koffie ter wereld.
_amidst_Wikimedia_photowalk%2C_mymensingh.jpg/330px-Refreshment_(cold_lassi)_amidst_Wikimedia_photowalk%2C_mymensingh.jpg)
Lassi (yoghurtdrank)
📍 Punjab (India en Pakistan)
Lassi komt uit de Punjab, een landbouwstreek die zich over Noord-India en Pakistan uitstrekt. Daar wordt yoghurt (traditioneel van waterbuffelmelk) gemengd met water en óf zout en komijn, óf suiker en kardemom.
Sojamelk
📍 China
Sojamelk maak je door sojabonen te weken, met water te malen en het mengsel daarna te koken en te zeven. China drinkt het al eeuwen: er werd uiterlijk in 1365 over geschreven en in de 18e eeuw verkochten straatventers het, lang voordat het in westerse supermarkten lag.
Tarchoena (groene dragonlimonade)
📍 Koetaisi, Georgië
In 1887 maakte Mitrofan Lagidze, een apothekersleerling in Koetaisi, Georgië, de eerste dragonfrisdrank: hij gaf sodawater smaak met eigen natuurlijke dragonsiroop in plaats van ingevoerde essences. Onder namen als Tarchoen veroverde de nu felgroene prik de Sovjet-Unie.
Thee
📍 Yunnan, Zuidwest-China
Theedrinken is mogelijk begonnen in de Chinese regio Yunnan, waar bladeren van de inheemse theeplant voor het eerst als medicijn werden gebruikt. Een Chinese legende schrijft de ontdekking toe aan de mythische heerser Shennong.
Europa
Cafeïnevrije koffie
📍 Bremen, Duitsland
Cafeïnevrije koffie werd geboren in Bremen, Duitsland, waar koffiehandelaar Ludwig Roselius begin 20e eeuw de eerste commercieel succesvolle methode ontwikkelde om cafeïne uit koffiebonen te halen. Zijn koffie zonder cafeïne werd in heel Europa verkocht en later in Amerika.
Havermelk
📍 Lund, Zweden
Havermelk zoals we die kennen werd begin jaren 1990 bedacht door voedingswetenschapper Rickard Öste aan de Universiteit van Lund in Zweden, tijdens onderzoek naar lactose-intolerantie. Haverdranken zijn al uit de 18e eeuw bekend, maar de zijne was een van de eerste in de winkel.
Ostfriesentee (thee met kandij en een 'wolkje' room)
📍 Oost-Friesland, Nedersaksen, Duitsland
Oost-Friezen, aan de Duitse Noordzeekust, zouden elk zo'n 300 liter thee per jaar drinken, meer dan wie ook: een sterke melange van vooral Assam, geschonken over een klontje kandij, met room erbij die een 'wolkje' vormt en nooit wordt geroerd.
Sodawater (bruiswater)
📍 Noord-Engeland
In 1767 hing scheikundige Joseph Priestley een kom water boven een gistkuip in een brouwerij in Leeds, Engeland, en merkte dat het water aangenaam ging bruisen. Hij deelde zijn bruiswater met vrienden en noemde het zijn 'gelukkigste' ontdekking.
Noord-Amerika
Atole (warme maïsdrank)
📍 Meso-Amerika (Mexico en Midden-Amerika)
Atole is een dikke, warme drank van maïsdeeg, gekookt in water of melk, gezoet en vaak gekruid met kaneel. Hij is veel ouder dan het Spaanse koloniale bewind: op beschilderde Maya-bekers uit de klassieke periode staat de inhoud, en de genoemde dranken zijn cacao en atole.
Slush (bevroren frisdrank)
📍 Coffeyville, Kansas, VS
De bruisende slush was een ongelukje: in 1958 ging de frisdrankautomaat kapot in de ijssalon van Omar Knedlik in Coffeyville, Kansas, dus koelde hij flesjes frisdrank in de vriezer. Klanten waren dol op de half bevroren prik, en hij bouwde een machine om er meer van te maken.
Zuid-Amerika
Cajuína (goudgele drank van cashewappel)
📍 Noordoost-Brazilië (Ceará en Piauí)
Cajuína is helder sap van de cashewappel, de vrucht waaraan de cashewnoot hangt, gekookt in afgesloten flessen tot de suikers goudgeel kleuren. Apotheker Rodolfo Teófilo bedacht het in de jaren 1890 in Noordoost-Brazilië als alternatief voor alcohol.
Emoliente (kruidendrank met gerst)
📍 Lima, Peru
Emoliente is een warme drank van geroosterde gerst, lijnzaad en kruiden zoals heermoes, afgemaakt met limoen en suiker. Hij ontstond uit medicinaal gerstewater dat de Spanjaarden naar koloniaal Lima brachten, waar ooit op bijna elke hoek een straatverkoper stond.