Whence
Kubadoek (raffia-'fluweel')
Mode

Kubadoek (raffia-'fluweel'): waar komt het vandaan?

Kubadoek komt uit het oude Kubakoninkrijk in de Kasai-regio van de Democratische Republiek Congo. Het wordt geweven van raffiapalmvezel en geborduurd tot een zachte, fluweelachtige pool, en het geldt als een van de grote textielkunsten van Afrika.

Geweven door mannen, afgewerkt door vrouwen

Mannen telen de raffiapalm en weven de bladvezel op eenvoudige weefgetouwen tot vierkanten, en traditioneel mogen alleen mannen en jongens zelfs maar naar het weven kijken. Vers van het weefgetouw is de stof grof, dus wordt hij in een vijzel gestampt tot hij zacht is. De stof wordt geverfd, en daarna borduren vrouwen hem. Voor de beroemde pool steken ze met een naald korte raffiadraadjes onder het weefsel door en knippen die vlak bij het oppervlak af, wat een dichte, pluche structuur geeft als fluweel.

Een koninkrijk van mooie dingen

Het Kubakoninkrijk bloeide van de 17e tot de 19e eeuw tussen de rivieren Sankuru, Lulua en Kasai. Volgens de mondelinge geschiedenis van de Kuba verenigde een heerser met de naam Shyaam a-Mbul a Ngoong rond 1625 de hoofdmanschappen. Het “Kasai-fluweel” met afgeknipte pool werd gewaardeerd aan de koninklijke hoven in het Kubagebied en, al in de 18e eeuw, in Europa. Het koninkrijk bestaat nog steeds, geleid door een koning die nyim heet.

Doek als rijkdom en teamwerk

Fijne panelen konden worden verzameld om status te tonen of rijkdom op te slaan. De ceremoniële overrokken van vrouwen, eerst gedragen bij begrafenissen en later bij dansen en feesten, worden uit veel panelen samengenaaid, elk geborduurd door een andere vrouw van de clan naar haar eigen ontwerp, zodat geen twee rokken gelijk zijn. Eén paneel kan maanden of zelfs jaren werk kosten. Begin jaren 1900 verwierf de etnograaf Emil Torday van koning Kot aPe de oudste bewaarde groep Kubatextiel.

Bronnen: en.wikipedia.org › Kuba textiles ↗ · en.wikipedia.org › Kuba Kingdom ↗ · learn.ncartmuseum.org ↗ · metmuseum.org ↗

Meer in de categorie Kleding & mode

Chelsea boots (laarzen met elastiek)
Mode

Chelsea boots (laarzen met elastiek)

📍 Londen, Engeland

Instaplaarzen met zijelastiek werden in het Victoriaanse Londen bedacht door J. Sparkes Hall, schoenmaker van koningin Victoria, die opschepte dat zij er dagelijks op liep. 'Chelsea boots' heetten ze pas in de jaren 1950 en '60, toen het King's Road-publiek ze herontdekte.

Lederhosen (leren broek)
Mode

Lederhosen (leren broek)

📍 Beierse en Oostenrijkse Alpen

Leren broeken droeg men ooit in heel Europa, maar als werk- en jachtkleding leefden ze voort in de Alpen van Beieren en Oostenrijk. Toen ze ook daar dreigden te verdwijnen, richtte een leraar in 1883 een vereniging op om de streekdracht te redden. Nu zijn ze een Oktoberfesthit.

Verenmantel (ʻahu ʻula)
Mode

Verenmantel (ʻahu ʻula)

📍 Hawaïaanse eilanden

Hawaïaanse stamhoofden droegen ʻahu ʻula, capes bedekt met piepkleine rode en gele veertjes, vastgeknoopt op een net van olonā-vezel. Kamehameha's grote mantel zou 450 000 veren van zo'n 80 000 vogels bevatten; in 1779 sloeg een stamhoofd er een om kapitein Cook.

Meer uit Afrika

Drinken

Mursik (rokerige gefermenteerde melk)

📍 Riftvallei (Kalenjin-hooglanden), Kenia

Mursik is melk die dagenlang gist in een kalebas die is bekleed met houtskool van een verbrande tak, wat een rokerige smaak en een blauwige tint geeft. Het komt van het Kalenjin-volk uit de Keniaanse Riftvallei, en de kampioenhardlopers van het land worden ermee thuis onthaald.

Ringstaartmaki
Dier

Ringstaartmaki

📍 Zuid- en Zuidwest-Madagaskar

Ringstaartmaki's leven in het wild alleen in het zuiden en zuidwesten van Madagaskar. Groepen zonnebaden in een “yogahouding”, met de buik naar de zon, en rivaliserende mannetjes wapperen elkaar stinkende staarten toe in “stinkgevechten”.

Clementine
Eten

Clementine

📍 Misserghin (bij Oran), Algerije

De clementine is een gelukkig toeval: een kruising van mandarijn en zoete sinaasappel die opkwam in de tuin van een weeshuis in Misserghin, bij Oran in Algerije. Ze werd in 1902 vernoemd naar de broeder die voor de boom zorgde, Clément Rodier.