Sudoku: waar komt het vandaan?
Sudoku komt uit Indiana, in de Verenigde Staten. De moderne puzzel is hoogstwaarschijnlijk bedacht door Howard Garns, een gepensioneerde architect uit Indianapolis, en verscheen voor het eerst in 1979 in een Amerikaans puzzelblad van Dell onder de naam Number Place.
Een puzzel zonder naam van de maker
Dell Pencil Puzzles and Word Games drukte Number Place vanaf mei 1979 zonder de maker te noemen. Garns, in 1905 geboren in Connersville, Indiana, was 74 jaar en freelance puzzelmaker. Bij het architectenbureau Daggett in Indianapolis herinnerden collega's zich later dat hij aan een reservetekentafel aan een geheim “spel” werkte: het leek op een kruiswoordpuzzel, maar met cijfers in kleine vakjes. Hij stierf in 1989, jaren voordat zijn puzzel een wereldwijde rage werd.
Japan geeft hem een naam
In april 1984 introduceerde Maki Kaji, directeur van het Japanse puzzelbedrijf Nikoli, de puzzel in Japan als Sūji wa dokushin ni kagiru, “de cijfers moeten alleenstaand zijn”; volgens de BBC had hij hem gevonden in de Amerikaanse puzzelboeken van Dell. In 1986 kortte hij de naam in tot sudoku, “cijfer-alleen”. Twee decennia later ging de puzzel de wereld over: Wayne Gould, die een computerprogramma had geschreven om de puzzels te maken, haalde The Times in Londen over om ze in november 2004 te plaatsen.
Waarom men aan Japan denkt
De naam is Japans, en Japan maakte de puzzel als eerste populair, dus veel mensen nemen aan dat hij daar is ontstaan. Maar het rooster van negen rijen, negen kolommen en negen blokken van 3×3 was vijf jaar eerder in een Amerikaans tijdschrift verschenen. In 2005 herleidde Will Shortz, puzzelredacteur van The New York Times, de puzzel tot Garns: diens naam stond altijd op Dells lijst van medewerkers als Number Place verscheen, en anders nooit. Franse kranten hadden in de jaren 1890 al soortgelijke cijferpuzzels gedrukt.
Bronnen: en.wikipedia.org › Sudoku ↗ · en.wikipedia.org › Howard Garns ↗ · content.time.com ↗
