Bandoneon: waar komt het vandaan?
De bandoneon komt uit Duitsland. Heinrich Band, een muziekhandelaar in Krefeld, ontwikkelde hem halverwege de 19e eeuw uit de Duitse concertina die voor het eerst in Chemnitz werd gemaakt, en emigranten en zeelui brachten hem later naar de Río de la Plata, waar hij de stem van de tango werd.
Van Chemnitz naar Krefeld
Rond 1834 begon de instrumentmaker Carl Friedrich Uhlig in Chemnitz concertina's met knoppen te bouwen. Ze hadden weinig tonen, en Heinrich Band, musicus, leraar en componist, die de muziekwinkel van zijn vader in Krefeld had overgenomen, vond ze te beperkt. Hij breidde het klavier uit, eerst tot 64 en daarna 88 tonen, en later tot 100. Hij noemde zijn instrumenten Bandonion, waarschijnlijk naar het voorbeeld van de accordeon, die goed verkocht.
Gebouwd in het oosten, verkocht in Krefeld
Band bouwde zelf nooit instrumenten. De musicologe Janine Krüger herleidde zijn makers tot de werkplaatsen van Christian Reichel in Waldheim, in het oosten van Duitsland, en ontdekte dat Bands ontwerp zes rijen knoppen had waar de oostelijke concertinamakers er drie aanhielden. Band verkocht de instrumenten alleen in zijn winkel in Krefeld. Zo'n 40 jaar later hield het familiebedrijf op, en werden de gebroeders Arnold, ook uit het oosten, toonaangevend in de handel, met behoud van Bands ontwerp. Tegen 1910 maakte Duitsland bandoneons voor Argentinië en Uruguay, en alleen al in 1930 werden er 25.000 naar Argentinië verscheept.
Waarom men aan Argentinië denkt
Geen enkel document laat precies zien hoe de bandoneon aan de Río de la Plata belandde. Men neemt aan dat emigranten en zeelui hem rond 1870 meebrachten, en één verhaal vertelt over een emigrant die er in 1862 tijdens de overtocht op speelde. De tango omarmde het instrument, en spelers als Aníbal Troilo en Astor Piazzolla maakten het beroemd. Toch werden bandoneons het grootste deel van de 20e eeuw in Duitsland gemaakt, niet in Argentinië. Toen de oude Duitse instrumenten zeldzaam en duur werden, begonnen Argentijnse makers hun eigen te bouwen, onder wie in 2014 een team aan de Nationale Universiteit van Lanús.
Bronnen: en.wikipedia.org ↗ · de.wikipedia.org ↗ · welt.de ↗ · bbc.com ↗
.jpg/330px-11_(Unsplash).jpg)
