Whence
Wals (de dans)
Muziek & dans

Wals (de dans): waar komt het vandaan?

De wals komt uit het Alpengebied van Beieren en Oostenrijk. Gewone mensen draaiden daar halverwege de 18e eeuw al in paren rond, en binnen enkele decennia had de dans de balzalen van Wenen en daarna die van Europa veroverd.

Een draaidans van het platteland

Rond 1750 begonnen de lagere klassen in Beieren, Tirol en Stiermarken een paardans te dansen die Walzer heette. De naam komt van het Duitse werkwoord walzen, “draaien, rollen of wentelen”. De wals groeide uit de Ländler, een boerendans in driekwartsmaat die populair was in Oostenrijk en Beieren, en het basispatroon is simpel: stap, glij, stap. Dicht tegen elkaar aan dansen was niet helemaal nieuw: in 1580 zag Montaigne in Augsburg dansers die elkaar zo dicht vasthielden dat hun gezichten elkaar raakten.

De danszalen van Wenen

Eerst schokte de dans veel mensen, maar in de jaren 1780 raakte hij in Wenen in de mode. De wals in de opera Una cosa rara van Martín y Soler uit 1786 gaat in wandeltempo, maar in Wenen werd de dans versneld. Er gingen enorme danszalen open voor duizenden dansers, Zum Sperl in 1807 en de Apollo in 1808. De wals won nog meer terrein op het Congres van Wenen en door de muziek van Josef Lanner en de twee Johann Strauss'en.

Te dicht op elkaar

Veel van de verontwaardiging ging over hoe dicht de partners bij elkaar kwamen. In de roman van Sophie von La Roche uit 1771 foetert een personage over de “schaamteloze, onfatsoenlijke draaidans van de Duitsers”. In 1797 noemde een pamflet het walsen de voornaamste oorzaak van de zwakte van lichaam en geest van zijn generatie, en een Engels handboek uit 1825 noemde het nog “een losbandige en onfatsoenlijke Duitse dans”. Eerdere gezelschapsdansen waren figuren in groepen, maar bij de wals draaide elk paar naar elkaar toe, en de gesloten danshouding werd het voorbeeld voor veel latere stijldansen.

Bronnen: en.wikipedia.org › Waltz ↗ · en.wikipedia.org › Viennese waltz ↗ · britannica.com ↗ · etymonline.com ↗

Meer in de categorie Muziek & dans

Tango
Muziek & dans

Tango

📍 Río de la Plata (Buenos Aires en Montevideo)

De tango ontstond in de jaren 1880 in de havensteden Buenos Aires en Montevideo aan de Río de la Plata. Begin 20e eeuw werd hij vaak door twee mannen gedanst, omdat er meer mannen dan vrouwen op de dansvloer waren.

Blues (muziek)
Muziek & dans

Blues (muziek)

📍 Diepe Zuiden, VS (Mississippidelta)

De blues groeide rond de jaren 1860 uit Afro-Amerikaanse liederen in het Diepe Zuiden. Rond 1903 hoorde bandleider W.C. Handy hem op een treinstation in Mississippi, van een man die een mes langs zijn gitaarsnaren liet glijden: 'de vreemdste muziek die ik ooit heb gehoord'.

Didgeridoo
Muziek & dans

Didgeridoo

📍 Arnhemland, Australië

Aboriginalvolken in Noord-Australië, waarschijnlijk in Arnhemland, ontwikkelden hem eeuwen voordat de Europeanen kwamen. De naam “didgeridoo” is niet Aboriginal: het is een klanknabootsend Engels woord dat in 1908 voor het eerst werd gedrukt.

Meer uit Europa

Banoffee pie
Eten

Banoffee pie

📍 Jevington, East Sussex, Engeland

Banana (banaan) + toffee = banoffee. De taart werd begin jaren 70 bedacht in restaurant The Hungry Monk in het Engelse dorp Jevington. Toen supermarkten hem later als “American pie” verkochten, loofde de eigenaar £10.000 uit voor wie een ouder, vergelijkbaar recept kon vinden.

Cassettebandje (Compact Cassette)
Uitvinding

Cassettebandje (Compact Cassette)

📍 Hasselt, België

De audiocassette werd ontworpen in de Philips-fabriek in Hasselt, België, door het team van Lou Ottens; hij bepaalde het formaat met een houten blokje dat in zijn jaszak paste. In 1963 in Berlijn onthuld, werd hij gratis in licentie aan andere fabrikanten gegeven.

Feestballon (de rubberen ballon)
Spel

Feestballon (de rubberen ballon)

📍 Londen, Engeland

De eerste rubberen ballonnen werden in 1824 in Londen gemaakt door de wetenschapper Michael Faraday, die twee vellen ruw rubber op elkaar drukte om waterstof voor zijn experimenten vast te houden. Een jaar later verkocht Thomas Hancock ze als doe-het-zelfpakketjes.