Whence
Gupik
Zwierzę

Gupik: skąd to się wzięło?

Gupik pochodzi ze strumieni północno-wschodniej Ameryki Południowej i pobliskich wysp, takich jak Trynidad. Rozwieziony po całym świecie do akwariów i do zjadania larw komarów, jest dziś jedną z najszerzej rozprzestrzenionych ryb tropikalnych.

Ryba z trynidadzkich rowów

W swoim zasięgu gupiki zasiedliły niemal każdy zbiornik słodkiej wody, do którego mogą dotrzeć, zwłaszcza strumienie w pobliżu wybrzeża kontynentalnej Ameryki Południowej. Na Trynidadzie, gdzie nazywa się je „millions” lub „seven-colours”, żyją w niemal każdym strumieniu, stawie i rowie. Mierząc około 3 cm, są najmniejszymi rybami słodkowodnymi Trynidadu i Tobago. Samce noszą plamy i paski w kolorach pomarańczowym, czarnym i opalizującym niebieskim, zielonym i żółtym, a samice rodzą żywe młode zamiast składać ikrę.

Jak przylgnęło nazwisko pana Guppy'ego

Wilhelm Peters opisał ten gatunek po raz pierwszy w 1859 roku jako Poecilia reticulata. W 1866 roku Robert John Lechmere Guppy, urodzony w Wielkiej Brytanii przyrodnik mieszkający na Trynidadzie, złowił tę rybę w rzece St Ann's i wysłał okazy do British Museum, gdzie Albert Günther nazwał je na jego cześć Girardinus guppii. Tę nazwę naukową wkrótce porzucono na rzecz wcześniejszej, ale nazwa zwyczajowa przetrwała. Na początku XX wieku syn Guppy'ego zaczął eksportować te ryby dla handlu akwarystycznego, prawdopodobnie rozsławiając tę nazwę na całym świecie.

Skąd skojarzenie z Azją Południowo-Wschodnią

Gupiki zadomowiły się dziś w ponad 70 krajach na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy. Wprowadzono je do większości krajów Azji Południowo-Wschodniej, gdzie żyją w strumieniach, otwartych ściekach i miejskich kanałach, więc łatwo wziąć je za miejscowe ryby. Większość wypuszczono celowo, część do zewnętrznych zbiorników na wodę, by zjadały larwy komarów i spowalniały rozprzestrzenianie się malarii, a inne uciekły z akwariów. W wielu miejscach zaszkodziły rodzimym rybom, ale dzikie gupiki należą do strumieni Ameryki Południowej i Trynidadu.

Źródła: en.wikipedia.org › Guppy ↗ · en.wikipedia.org › Robert John Lechmere Guppy ↗ · sta.uwi.edu ↗ · ecologyasia.com ↗

Więcej z kategorii: Zwierzęta

Yorkshire terrier (rasa psa)
Zwierzę

Yorkshire terrier (rasa psa)

📍 Miasta przędzalnicze Yorkshire, Anglia, Wielka Brytania

Jedwabisty yorek zaczynał jako pracowity szczurołap: w XIX wieku szkoccy tkacze przywieźli swoje teriery do miast przędzalniczych Yorkshire w Anglii, gdzie psy polowały na szczury w fabrykach. Po raz pierwszy wystawiono go jako „Broken Haired Scotch Terrier”.

Koń islandzki
Zwierzę

Koń islandzki

📍 Islandia

Konie islandzkie wywodzą się od kucyków przywiezionych przez nordyckich osadników ponad 1000 lat temu. Dziś żadnego konia nie wolno sprowadzić na Islandię, a ten, który ją opuści, nigdy nie wróci. Wiele z nich potrafi wyjątkowo płynny chód zwany tölt.

Dromader (wielbłąd jednogarbny)
Zwierzę

Dromader (wielbłąd jednogarbny)

📍 Południe i południowy wschód Półwyspu Arabskiego

Jednogarbne wielbłądy udomowiono najpierw w południowej Arabii, a dziś żyją już tylko jako zwierzęta domowe lub zdziczałe. Ich słynny garb to magazyn tłuszczu, a nie wody.

Więcej z kontynentu: Ameryka Południowa

Sombrero vueltiao (kapelusz w paski z trzciny)
Moda

Sombrero vueltiao (kapelusz w paski z trzciny)

📍 Doliny Sinú i San Jorge (Córdoba i Sucre), Kolumbia

Czarno-białe sombrero vueltiao pochodzi od ludu Zenú z dolin Sinú i San Jorge w Kolumbii. Plecie się je z trzciny caña flecha, nazwa odnosi się do warkocza zwijanego wkoło, a w 2004 roku stało się symbolem narodowym.

Emoliente (napar z jęczmienia i ziół)
Napój

Emoliente (napar z jęczmienia i ziół)

📍 Lima, Peru

Emoliente to ciepły napar z prażonego jęczmienia, siemienia lnianego i ziół, takich jak skrzyp, doprawiony limonką i cukrem. Wyrósł z leczniczych wywarów jęczmiennych, które Hiszpanie przywieźli do kolonialnej Limy, gdzie uliczni sprzedawcy stali niegdyś niemal na każdym rogu.

Toucan (angielskie słowo)
Słowo

Toucan (angielskie słowo)

📍 Południowa Brazylia i Paragwaj (ziemie Tupi–Guarani)

Toucan pochodzi od tukana w języku tupi lub tukã w guarani, rdzennych językach Brazylii i Paragwaju, i dotarło do Europy przez portugalski. Jego olbrzymi dziób jest zaskakująco lekki: cienkie kościane wsporniki wypełnione keratyną przypominającą piankę.