Chullo (czapka z nausznikami): skąd to się wzięło?
Chullo pochodzi z Andów Peru i Boliwii. Ta robiona na drutach czapka z nausznikami, z wełny alpaki, lamy, wikunii lub owcy, chroni przed zimnem wysokich gór, a jej wzory mogą zdradzić, skąd pochodzi ten, kto ją nosi.
Czapka na wysokie Andy
Ch'ullu to słowo keczua; w ajmara czapka nazywa się lluch'u, a hiszpański zrobił z tego chullo. Robi się ją na okrągło z włókien takich jak wełna alpaki, lamy i wikunii, tradycyjnie na pięciu drutach pończoszniczych, a nauszniki można zawiązać pod brodą. Wokół biegną pasy kolorów lub wzory z miejscowymi zwierzętami, a w boliwijskich Andach mogą one pokazywać pochodzenie, wiek, pozycję społeczną i stan cywilny noszącego.
Andyjskie ręce, nowa technika
Przed hiszpańskim podbojem w 1532 roku robótki na drutach były w Andach nieznane. Przybyły z kolonistami, a ludność andyjska przejęła je i dostosowała do siebie; w wykopaliskach w kolonialnym mieście Magdalena de Cao Viejo na północnym wybrzeżu Peru znaleziono być może najstarszą zachowaną dzianinę w obu Amerykach. Skąd wziął się kształt czapki, jest przedmiotem sporu: jedni wskazują na figurki z ceramiki kultury Moche z około 600 roku n.e., noszące spiczaste nakrycia głowy z nausznikami, inni na czapki noszone przez XVI-wiecznych Hiszpanów.
Dlaczego ludzie obstawiają Nepal
Podobne czapki z nausznikami kojarzą się z Himalajami, więc Nepal łatwo przychodzi na myśl. Ale chullo należy do Andów. Na Taquile, wyspie na jeziorze Titicaca po peruwiańskiej stronie, tkaniny wytwarzają na co dzień mężczyźni i kobiety w każdym wieku, a chullo to jeden z najbardziej charakterystycznych elementów stroju. UNESCO ogłosiło Taquile i jego sztukę tkacką częścią niematerialnego dziedzictwa ludzkości w 2005 roku, a w 2008 roku wpisało ją na swoją Listę reprezentatywną.
Źródła: en.wikipedia.org ↗ · ich.unesco.org ↗ · digitalcommons.unl.edu ↗ · selvedge.org ↗
