Aso oke (tkanina tkana ręcznie): skąd to się wzięło?
Aso oke pochodzi z Krainy Jorubów w południowo-zachodniej Nigerii. Jorubscy tkacze, tradycyjnie mężczyźni, tkają ją w wąskich pasach, które zszywa się w prestiżową tkaninę na szaty, czapki, owijane spódnice i zawoje, a wielkim ośrodkiem tego tkactwa jest miasto Iseyin.
Tkanina ze wzgórza
Nazwę tłumaczy się swobodnie jako „tkanina z góry” lub „tkanina ze wzgórza”, co wskazuje na wysoki status tkaniny; jej starsza nazwa to òfì. Jorubscy mężczyźni tkają ją na wąskich krosnach w długie pasy szerokości około czterech cali (10 cm), które się tnie i zszywa w całą tkaninę. Kapitan Adams, który pływał w ten region w latach 1786–1800, napisał w książce z 1823 roku, że tkanina z Oyo przewyższa wszystkie wyrabiane w sąsiednich państwach.
Etu, sanyan i alaari
Na początku XX wieku w sercu tej tradycji były trzy prestiżowe tkaniny. Etu to indygo tak głębokie, że niemal czarne, barwione przez wielokrotne zanurzanie w świeżych kadziach z indygo, z delikatnymi jasnymi prążkami; jej nazwa znaczy perliczka, od nakrapianych piór tego ptaka. Sanyan tka się z beżowego jedwabiu z kokonów miejscowych ciem z rodzaju Anaphe. Alaari tka się z jedwabiem w kolorze magenty, który do początku XX wieku przybywał przez Saharę z Europy Południowej, przez Trypolis.
Skąd skojarzenie z Ghaną
Tkanie pasami, w którym wąskie tkane pasy zszywa się w większą tkaninę, to tradycja wielu ludów Afryki Zachodniej. Aso oke też podróżuje: noszą ją inni Nigeryjczycy, a także mieszkańcy pobliskich krajów, takich jak Ghana i Togo. Pewien znawca tkanin wskazuje jeden powód, dla którego za granicą jest ona mniej znana niż niektóre inne afrykańskie tkaniny: ogromną różnorodność kolorów i stylów, które zgłębili jorubscy tkacze. Od lat 90. XX wieku coraz więcej kobiet zajmuje się tkaniem.
Źródła: en.wikipedia.org › Aso oke ↗ · en.wikipedia.org › Iseyin ↗ · collections.vam.ac.uk ↗ · adireafricantextiles.com ↗
