Kahve (içecek) nereden geliyor?
İçecek olarak kahve Yemen'den gelir. Kahve bitkisi Etiyopya'nın ormanlarında yabani olarak yetişir, ama insanların çekirdeklerini kavurup demlemeye ve bitkiyi tarım ürünü olarak yetiştirmeye başladığı yer 15. yüzyılda Yemen'dir; iki yüzyıl boyunca dünyanın kahvesi oradan geldi.
Yemen'de kavrulup demlendi
15. yüzyıldan önce kahve içildiğine dair doğrulanmış bir kanıt yok. 15. yüzyılın sonunda kahve Yemen'de, uzun geceler boyunca uyanık kalmak için onu içen Sufi toplulukları arasında iyice yerleşmişti. 1587'de yazar el-Ceziri, 1470'te ölen Adenli Cemaleddin ez-Zebhani'yi 1454 civarında kahveyi ilk benimseyen kişi olarak gösterdi. Coffea arabica'nın ilk kez büyük ölçekte tarım ürünü olarak, batı yaylalarındaki teraslı yamaçlarda yetiştirildiği yer de Yemen'di.
Muha, tek kapı
Kahve Yemen'den Mekke'ye, 16. yüzyılın başında Kahire'ye, ardından Şam'a ve 1554'te ilk kahvehanenin açıldığı İstanbul'a yayıldı. Kervanlar çekirdekleri Kızıldeniz limanlarına, en çok da Muha'ya taşıdı ve 17. yüzyılın sonuna kadar Muha kahvenin dünyaya açılan tek kapısıydı. Avrupalılar da oradan aldı: 1616'da Hollandalı tüccar Pieter van den Broecke Muha'dan Amsterdam'a kahve fidanları götürdü, Hollandalılar da daha sonra Seylan ve Java'da kahve yetiştirdi.
İnsanlar neden Etiyopya ya da Brezilya diyor
Her iki tahmin de yakın. Etiyopya bitkinin yurdudur: yabani Coffea arabica onun doğal ormanlarında yetişir. Brezilya ise bugünün devidir. 1727'de Francisco de Melo Palheta Fransız Guyanası'ndan Brezilya'ya tohum kaçırdı ve 1852'ye gelindiğinde Brezilya dünyanın en büyük kahve üreticisi olmuştu; hâlâ da öyle. Ama içecek de, tarımı da Yemen'de başladı: bugün yetiştirilen arabikanın neredeyse tamamı orada yetiştirilen bitkilerden gelir.
Kaynaklar: en.wikipedia.org ↗ · pmc.ncbi.nlm.nih.gov ↗
