Kimçi nereden geliyor?
Kimçi Kore Yarımadası'ndan gelir. Koreliler sebzeleri bin yılı aşkın süredir tuzlayıp fermente ediyor ve kimçi hâlâ neredeyse her Kore sofrasında yer alıyor; ama tarihinin büyük bölümünde hiç de kırmızı değildi.
Toprak küplerde turşu
Kore'nin Üç Krallık dönemini anlatan bir tarih kitabı olan Samguk Sagi, sebze fermente etmek için kullanılan küplerden söz eder; bu, turşunun o zamanlar zaten yaygın olduğunu gösterir. 13. yüzyılda bilgin Yi Gyubo, turp kimçisinin Goryeo hanedanı döneminde bilinen bir yemek olduğunu gösteren bir şiir yazdı: “Tuzda saklanan turp, baştan sona bir kış garnitürüdür.” Buzdolabından önce kışlık kimçi, onggi denen toprak küplerde, donmasın diye toprağa gömülerek saklanırdı.
Kimçi nasıl kırmızılaştı
Kimçiyle ilgili erken kayıtlarda ne sarımsak ne de acı biber geçer. Amerika kıtasına özgü acı biberi Doğu Asya'ya Portekizli tüccarlar getirdi ve biber Kore'ye 1600 civarında ulaştı; orada ilk kez 1614'te yayımlanan bir ansiklopedi olan Jibong yuseol'da anılır. Acı biber ancak 19. yüzyılda kimçide yaygınlaştı. Bugünün en yaygın kimçisinin temeli olan Çin lahanası Kore'ye o yüzyılın sonunda geldi ve o döneme ait bir yemek kitabı, bugünkü gibi bütün lahanayla yapılan kimçiyi anlatır.
Akla neden Japonya ya da Çin geliyor
Turşu sebzeler bütün Doğu Asya'da yenir ve kimçinin iki komşuyla da bağları var. Ana sebzesine çoğu zaman Çin lahanası denir; adının erken bir biçimi olan thimchoy ise Çince karakterlerle yazılan ve “suya batırılmış sebze” anlamına gelen bir kelimenin çeviri yazısıydı. Japonya da kimuchi adıyla satılan kendi versiyonunu yapar. Ama kimçi Korelidir, kimjang da öyle: her sonbaharın sonunda topluluklar bir araya gelip bütün kışa yetecek kadar kimçi yapar ve paylaşır; UNESCO bu geleneği 2013'te listesine aldı.
Kaynaklar: en.wikipedia.org › Kimchi ↗ · en.wikipedia.org › Kimjang ↗ · ich.unesco.org ↗ · en.wikipedia.org › Gochugaru ↗
.jpeg/330px-Clementine_Close_Up_(132208599).jpeg)
