Siku (sáo Pan chơi theo cặp) bắt nguồn từ đâu?
Siku đến từ dãy Andes và quen thuộc nhất với người Aymara quanh hồ Titicaca, ở Peru và Bolivia. Cây sáo Pan này được chia làm hai nửa, nên theo truyền thống cần hai người chơi mới thành một giai điệu.
Hai nửa, một giai điệu
Siku là một bộ ống tre hoặc sậy dài ngắn khác nhau, buộc thành hàng như một chiếc bè, mỗi ống phát ra một nốt. Các nốt của âm giai được chia cho hai hàng: ira, có ít ống hơn và dẫn dắt, và arka, đi theo. Loại phổ biến nhất, siku ch'alla, có 13 ống, sáu ở hàng ira và bảy ở hàng arka. Hai nhạc công mỗi người cầm một nửa và luân phiên các nốt, một kỹ thuật gọi là hocket.
Những ban nhạc lớn của cao nguyên
Sáo Pan thuộc hàng nhạc cụ cổ nhất của dãy Andes và có từ rất lâu trước khi người Tây Ban Nha đến. Quanh hồ Titicaca, các cộng đồng Aymara chơi chúng trong lễ hội theo lối sikuri, một phong cách dành cho những nhóm lớn thường khoảng hai mươi người thổi siku, với tiếng trống dồn theo nhịp huayño nhanh. Siku có nhiều kích cỡ, và khi chơi cùng nhau chúng tạo nên thứ âm thanh dày mà âm nhạc Andes ưa chuộng. Người mới học cũng có thể tham gia: âm thanh của cả nhóm che đi những lỗi nhỏ.
Một cuộc trò chuyện bằng âm nhạc
Nhạc cụ này có nhiều tên: siku trong tiếng Aymara, antara trong tiếng Quechua và zampoña trong tiếng Tây Ban Nha. Ira được coi là nửa nam và arka là nửa nữ, và không nửa nào tự mình hoàn thành được giai điệu. Sự qua lại giữa chúng phản ánh tính có đi có lại, lối cho và nhận xuyên suốt đời sống làng quê vùng Andes. Ngày nay một nhạc công thường chơi cả hai hàng cùng lúc, và siku hiện đại được chỉnh để hợp với âm nhạc phương Tây, nhưng các nhóm nhạc nông thôn vẫn giữ lối chơi theo cặp xưa.
Nguồn: en.wikipedia.org › Siku (instrument) ↗ · en.wikipedia.org › Sikuri ↗ · clas.osu.edu ↗