Mía bắt nguồn từ đâu?
Mía đến từ New Guinea. Những người nông dân Papua ở đó đã biến một loài mía hoang thành cây trồng ngọt từ hàng nghìn năm trước, và từ hòn đảo này, nó đi khắp Thái Bình Dương rồi sang châu Á, rất lâu trước khi đến các đồn điền ở vùng Caribe và Brazil.
Loài cỏ ngọt từ New Guinea
Mía trồng, Saccharum officinarum, được người Papua ở New Guinea và các đảo lân cận lai tạo từ một loài mía hoang, Saccharum robustum. Một nghiên cứu bộ gen năm 2025 do trung tâm nghiên cứu CIRAD của Pháp dẫn đầu đã xác nhận nguồn gốc này và xác định niên đại khoảng 8.000 năm trước. Người Papua và người Nam Đảo ban đầu trồng mía chủ yếu làm thức ăn cho những con lợn họ thuần hóa. New Guinea và các đảo lân cận đến nay vẫn là trung tâm đa dạng của loài cây này.
Theo xuồng và đường buôn
Từ New Guinea, cây mía lan về phía tây đến các đảo Đông Nam Á, nơi nó lai với một loài mía hoang khác, Saccharum spontaneum. Những người đi biển Nam Đảo mang nó về phía đông vào Polynesia và Micronesia như một loài “cây theo xuồng” vào khoảng 3.500 năm trước, và thương nhân đưa nó đến Trung Quốc và Ấn Độ vào khoảng 3.000 năm trước. Ở Ấn Độ, đô đốc Nearchus của Alexander Đại đế kể về những cây sậy “cho mật mà không cần ong”, như nhà địa lý học Strabo đã ghi lại.
Vì sao người ta nghĩ đến vùng Caribe
Mía gắn với vùng Caribe và Brazil bởi những gì người châu Âu làm với nó về sau rất lâu. Christopher Columbus mang nó đến Hispaniola trong chuyến hải trình thứ hai, và vụ thu hoạch đường đầu tiên ở đó diễn ra năm 1501. Người Bồ Đào Nha đưa nó đến Brazil. Thời thuộc địa, đường là một cạnh của tam giác thương mại, cùng với hàng hóa chế tạo ở châu Âu và người châu Phi bị bắt làm nô lệ. Ngày nay Brazil trồng nhiều mía hơn bất kỳ nước nào khác: 38% sản lượng mía thế giới năm 2022.
Nguồn: en.wikipedia.org ↗ · cirad.fr ↗ · penelope.uchicago.edu ↗ · etymonline.com ↗
_flowers.jpg/330px-Melaleuca_alternifolia_(Maria_Serena)_flowers.jpg)
