Whence
Vogelbekdier
Dier

Vogelbekdier: waar komt het vandaan?

Het vogelbekdier komt uit Oost-Australië, waar het leeft in rivieren, beken en meren van Queensland tot Tasmanië. Toen de eerste huid eind jaren 1790 Groot-Brittannië bereikte, leek het harige dier met een eendensnavel zo onwaarschijnlijk dat wetenschappers aan bedrog dachten.

Een eendensnavel aan een harig lijf

Europeanen kwamen het vogelbekdier voor het eerst tegen in 1798, en John Hunter, de tweede gouverneur van Nieuw-Zuid-Wales, stuurde een vacht en een schets naar Groot-Brittannië. George Shaw, assistent-conservator natuurlijke historie van het British Museum, publiceerde in 1799 de eerste beschrijving, in The Naturalist's Miscellany. Hij schreef dat het onmogelijk was niet te twijfelen of het dier echt was, en hij gebruikte een schaar om te zoeken naar hechtingen waarmee de snavel vastzat. Toen hij er geen vond, aanvaardde hij het als een nieuw soort dier.

Een zoogdier dat eieren legt

Het vogelbekdier bleek nog vreemder. Het is een cloacadier, een zoogdier dat eieren legt: het vrouwtje legt meestal twee kleine, leerachtige eieren en voedt haar jongen later met melk uit plekken op haar buik, zonder tepels. Mannetjes hebben aan elke enkel een scherpe spoor die met een gifklier is verbonden; het gif is niet dodelijk voor mensen, maar de pijn is beschreven als ondraaglijk. Onder water sluit het vogelbekdier zijn ogen, oren en neusgaten en vindt het prooien met sensoren in zijn snavel.

Alleen in Oost-Australië

Vogelbekdieren leven in zoet water, van de regenwoudlaaglanden in het uiterste noorden van Queensland tot de koude hooglanden van Tasmanië en de Australische Alpen. Ooit leefden ze ook in de Adelaide Hills en de Mount Lofty Ranges in Zuid-Australië, maar uit die staat zijn ze verdwenen, op een populatie na die in de jaren 1920 op Kangaroo Island werd uitgezet. Aboriginalvolken hebben veel namen voor het dier, zoals djanbang in het Bundjalung en maluŋgaŋ in het Ngunnawal.

Bronnen: en.wikipedia.org ↗ · australian.museum ↗ · discovermagazine.com ↗

Meer in de categorie Dieren

Pauw (blauwe pauw)
Dier

Pauw (blauwe pauw)

📍 Indiaas subcontinent (India en Sri Lanka)

Pauwen komen uit het Indiaas subcontinent, en de pauwhaan is de nationale vogel van India. Zijn schitterende 'staart' is eigenlijk een sleep van extra lange veren die over zijn echte staart groeien, en hun glans komt van piepkleine structuren, niet van pigment.

Kip
Dier

Kip

📍 Vasteland van Zuidoost-Azië

Kippen stammen vooral af van het bankivahoen uit Zuidoost-Azië. De oudst bekende kippenbotten, zo'n 3.500 jaar oud, komen uit Ban Non Wat in Thailand, waar wilde vogels vermoedelijk afkwamen op de rijstvelden van boeren.

Merinoschaap
Dier

Merinoschaap

📍 Iberisch Schiereiland

Merinoschapen werden gefokt in het middeleeuwse Spanje, dat het fijnwollige ras als monopolie bewaakte: wie er een naar buiten smokkelde, riskeerde de doodstraf. Merino's bereikten Australië pas in 1797, via Zuid-Afrika.

Meer uit Oceanië

Norfolkden
Plant

Norfolkden

📍 Norfolkeiland (Australië), Zuid-Pacific

Deze 'levende kerstboom' is geen echte den en groeit alleen wild op het piepkleine Norfolkeiland en het nabije Phillipeiland, tussen Nieuw-Zeeland en Nieuw-Caledonië. In 1774 hoopte kapitein Cook dat de hoge, rechte stammen masten zouden opleveren, maar het hout was te zwak.

Vingerlimoen
Eten

Vingerlimoen

📍 Grens Queensland–Nieuw-Zuid-Wales, Australië

Snijd een vingerlimoen open en er rollen piepkleine sappige parels uit, die chefs “limoenkaviaar” noemen. Deze wilde citrus groeit in de kustregenwouden tussen Brisbane en de Clarence River in Oost-Australië, in kleuren van groen tot roze en rood.

Macadamianoot
Eten

Macadamianoot

📍 Zuidoost-Queensland en Noord-NSW, Australië

Macadamia's komen van nature uit Oost-Australië en zijn het enige op grote schaal geteelde voedselgewas dat van dat continent afkomstig is. De zaden bereikten Hawaï in de jaren 1880, en Hawaï was decennialang de grootste producent ter wereld, tot Australië het in 1997 inhaalde.