Koffie (de drank): waar komt het vandaan?
Koffie als drank komt uit Jemen. De koffieplant groeit wild in de bossen van Ethiopië, maar het was in Jemen, in de jaren 1400, dat mensen de bonen begonnen te branden en er een drank van zetten en de plant als gewas gingen telen, en twee eeuwen lang kwam de koffie van de wereld daarvandaan.
Gebrand en gezet in Jemen
Er is geen bevestigd bewijs dat er vóór de 15e eeuw koffie werd gedronken. Eind jaren 1400 was het in Jemen goed ingeburgerd, bij soefigemeenschappen die het dronken om lange nachten wakker te blijven. In 1587 noemde de schrijver al-Jaziri Jamal al-Din al-Dhabhani uit Aden, die in 1470 stierf, als de eerste die het rond 1454 ging drinken. Jemen was ook de plek waar Coffea arabica voor het eerst op grote schaal als gewas werd geteeld, op terrassen in de westelijke hooglanden.
Mokha, de enige toegangspoort
Vanuit Jemen verspreidde koffie zich naar Mekka en, begin jaren 1500, naar Caïro, en daarna naar Damascus en Istanbul, waar in 1554 het eerste koffiehuis openging. Karavanen brachten de bonen naar de havens aan de Rode Zee, vooral Mokha, en tot het eind van de 17e eeuw was Mokha de enige toegangspoort voor koffie ter wereld. Ook Europeanen kochten daar: in 1616 nam de Nederlandse koopman Pieter van den Broecke koffiestruiken uit Mokha mee naar Amsterdam, en later teelden de Nederlanders koffie op Ceylon en Java.
Waarom mensen Ethiopië of Brazilië zeggen
Beide gokken zitten dicht in de buurt. Ethiopië is het thuisland van de plant: wilde Coffea arabica groeit er in de natuurlijke bossen. Brazilië is de reus van nu. In 1727 smokkelde Francisco de Melo Palheta zaden vanuit Frans-Guyana Brazilië binnen, en in 1852 was Brazilië de grootste koffieproducent ter wereld, wat het nog steeds is. Maar de drank, en het gewas, begonnen in Jemen: bijna alle geteelde arabica van nu stamt af van planten die daar werden verbouwd.
Bronnen: en.wikipedia.org ↗ · pmc.ncbi.nlm.nih.gov ↗
