Chullo (gebreide muts met oorflappen): waar komt het vandaan?
De chullo komt uit de Andes van Peru en Bolivia. Deze gebreide muts met oorflappen, gemaakt van alpaca-, lama-, vicuña- of schapenwol, houdt de kou van het hooggebergte buiten, en aan de patronen kunnen mensen zien waar de drager vandaan komt.
Een muts voor de hoge Andes
Ch'ullu is een Quechuawoord; in het Aymara heet de muts lluch'u, en het Spaans maakte er chullo van. Hij wordt rondgebreid van vezels als alpaca, lama en vicuña, traditioneel op vijf sokkennaalden, en de oorflappen kunnen onder de kin worden vastgeknoopt. Er lopen kleurbanden of motieven van plaatselijke dieren omheen, en in de Boliviaanse Andes kunnen die de herkomst, de leeftijd, de maatschappelijke positie en de burgerlijke staat van de drager laten zien.
Andeshanden, een nieuwe techniek
Breien was in de Andes onbekend vóór de Spaanse verovering van 1532. Het kwam met de kolonisten, en de Andesvolken namen het over en pasten het aan; bij opgravingen in het koloniale stadje Magdalena de Cao Viejo, aan de noordkust van Peru, is mogelijk het oudste bewaarde breiwerk van Amerika gevonden. Waar de vorm van de muts vandaan komt, staat ter discussie: sommigen wijzen op Mochebeeldjes van aardewerk van rond 600 n.Chr. met puntige hoofddeksels met oorflappen, anderen op mutsen die 16e-eeuwse Spanjaarden droegen.
Waarom men Nepal zegt
Vergelijkbare mutsen met oorflappen worden geassocieerd met de Himalaya, dus Nepal is een voor de hand liggende gok. Maar de chullo hoort bij de Andes. Op Taquile, een eiland in het Titicacameer aan de Peruaanse kant, maken mannen en vrouwen van alle leeftijden elke dag textiel, en de chullo is een van de meest kenmerkende kledingstukken. UNESCO riep Taquile en zijn textielkunst in 2005 uit tot immaterieel erfgoed van de mensheid en nam ze in 2008 op in de Representatieve Lijst.
Bronnen: en.wikipedia.org ↗ · ich.unesco.org ↗ · digitalcommons.unl.edu ↗ · selvedge.org ↗
