Aso oke (handgeweven stof): waar komt het vandaan?
Aso oke komt uit Yorubaland in Zuidwest-Nigeria. Yoruba-wevers, van oudsher mannen, weven het in smalle stroken die aan elkaar worden genaaid tot prestigieuze stof voor gewaden, mutsen, wikkeldoeken en hoofddoeken, en de stad Iseyin is het grote weverscentrum.
Stof van de heuvel
De naam wordt vrij vertaald als “stof van boven” of “stof van de heuvel”, een hint naar het hoge aanzien van de stof; de oudere naam is òfì. Yoruba-mannen weven haar op smalle weefgetouwen in lange stroken van ongeveer vier inch (10 cm) breed, die worden geknipt en aan elkaar genaaid tot een hele lap. Kapitein Adams, die tussen 1786 en 1800 naar de regio voer, schreef in een boek uit 1823 dat de stof uit Oyo beter was dan alle stoffen uit de naburige staten.
Etu, sanyan en alaari
Begin 20e eeuw stonden drie prestigestoffen centraal in de traditie. Etu is indigo, zo diep dat het bijna zwart is, geverfd door de stof vele keren in steeds verse potten indigo te dompelen, met fijne lichte streepjes; de naam betekent parelhoen, naar de gespikkelde veren van de vogel. Sanyan wordt geweven van de beige zijde uit cocons van de inheemse Anaphe-mot. Alaari wordt geweven met magenta zijde die tot het begin van de 20e eeuw uit Zuid-Europa via Tripoli de Sahara over kwam.
Waarom men aan Ghana denkt
Strookweven, waarbij smalle geweven banen tot een grotere stof worden genaaid, is een traditie die veel West-Afrikaanse volken delen. Aso oke reist ook: andere Nigerianen dragen het eveneens, net als mensen in landen in de regio, zoals Ghana en Togo. Een textielspecialist noemt één reden waarom het in het buitenland minder bekend is dan sommige andere Afrikaanse stoffen: de enorme verscheidenheid aan kleuren en stijlen die Yoruba-wevers hebben verkend. Sinds de jaren 1990 zijn steeds meer vrouwen gaan weven.
Bronnen: en.wikipedia.org › Aso oke ↗ · en.wikipedia.org › Iseyin ↗ · collections.vam.ac.uk ↗ · adireafricantextiles.com ↗
