Suikerriet: waar komt het vandaan?
Suikerriet komt uit Nieuw-Guinea. Papoeaboeren maakten daar duizenden jaren geleden van een wild riet een zoet gewas, en vanaf het eiland reisde het over de Stille Oceaan en verder naar Azië, lang voordat het de plantages van de Caraïben en Brazilië bereikte.
Een zoet gras uit Nieuw-Guinea
Gecultiveerd suikerriet, Saccharum officinarum, werd door Papoea's op Nieuw-Guinea en de eilanden in de buurt veredeld uit een wild riet, Saccharum robustum. Een genoomstudie uit 2025 onder leiding van het Franse onderzoekscentrum CIRAD bevestigde deze oorsprong en dateerde die op zo'n 8.000 jaar geleden. Papoea's en Austronesiërs verbouwden suikerriet eerst vooral als voer voor hun tamme varkens. Nieuw-Guinea en de omliggende eilanden zijn nog altijd het diversiteitscentrum van het gewas.
Per kano en via de handel
Vanuit Nieuw-Guinea verspreidde het riet zich westwaarts naar de eilanden van Zuidoost-Azië, waar het kruiste met een ander wild riet, Saccharum spontaneum. Austronesische zeevaarders namen het zo'n 3.500 jaar geleden als kanoplant mee naar het oosten, naar Polynesië en Micronesië, en handelaren brachten het zo'n 3.000 jaar geleden naar China en India. In India meldde Nearchus, de admiraal van Alexander de Grote, riet dat “honing voortbrengt, hoewel er geen bijen zijn”, zoals de geograaf Strabo optekende.
Waarom men aan de Caraïben denkt
Suikerriet is verbonden met de Caraïben en Brazilië door wat Europeanen er veel later mee deden. Christoffel Columbus bracht het op zijn tweede reis naar Hispaniola, en de eerste suikeroogst daar volgde in 1501. De Portugezen brachten het naar Brazilië. In de koloniale tijd was suiker een van de zijden van de driehoekshandel, naast Europese fabrieksgoederen en tot slaaf gemaakte Afrikanen. Tegenwoordig verbouwt Brazilië meer suikerriet dan enig ander land: 38% van de wereldoogst in 2022.
Bronnen: en.wikipedia.org ↗ · cirad.fr ↗ · penelope.uchicago.edu ↗ · etymonline.com ↗
_flowers.jpg/330px-Melaleuca_alternifolia_(Maria_Serena)_flowers.jpg)
