Narzuta Nawahów (koc do noszenia): skąd to się wzięło?
Narzuta Nawahów pochodzi z ojczyzny Nawahów wokół Four Corners, na terenie dzisiejszej Arizony i Nowego Meksyku. Na długo zanim tkaczki Nawahów zaczęły robić dywany, tkały pasiaste wełniane koce do noszenia, a ludy Wielkich Równin bardzo je ceniły.
Wełna, krosna i pasy
Nawahowie mogli nauczyć się tkania od swoich sąsiadów, Pueblo. Źródła hiszpańskie pokazują, że od końca XVII wieku hodowali owce i tkali wełniane koce, a ręcznie przędziona wełna z ich owiec churro była główną przędzą aż do lat 60. XIX wieku. Tkaczki, niemal wyłącznie kobiety, pracowały na prostych pionowych krosnach. Przed połową XIX wieku kolory były głównie naturalne: brąz, biel i błękit indygo. Najważniejsze zachowane wczesne koce pochodzą z jaskini w Canyon de Chelly w Arizonie i większość z nich ma proste pasy.
Cenione na Wielkich Równinach
W połowie XIX wieku koce do noszenia Nawahów były towarem bardzo cenionym przez ludy Wielkich Równin i ich sąsiadów. Handel wzrósł po otwarciu szlaku Santa Fe w 1822 roku, a w 1850 roku koc sprzedawano za 50 dolarów w złocie, wtedy ogromną sumę. Do 1880 roku każda taka tkanina była kocem, a nie dywanem. Potem, na początku lat 80. XIX wieku, do ziem Nawahów dotarła kolej. Handlarze stworzyli rynek ręcznie tkanych dywanów, a do 1900 roku fabryczne koce zmniejszyły popyt na tkane.
Skąd skojarzenie z Meksykiem
Wpływy hiszpańskie przewijają się przez całą tę historię. Hiszpanie od 1540 roku przesuwali się z Meksyku na północ w ten region, w 1598 roku przywieźli owce churro, a pierwsze pisemne pochwały tkactwa Nawahów pochodzą z hiszpańskich dokumentów kolonialnych z początku XVIII wieku. Od 1864 roku rząd USA przetrzymywał Nawahów w Bosque Redondo w Nowym Meksyku, gdzie tkaczki zetknęły się z tkaninami hiszpańsko-amerykańskimi z okolic Rio Grande i przejęły nowe wzory. Ale koc do noszenia tkały kobiety Nawahów we własnej ojczyźnie.
Źródła: en.wikipedia.org ↗ · lowe.miami.edu ↗
