Bandoneon: skąd to się wzięło?
Bandoneon pochodzi z Niemiec. Heinrich Band, handlarz instrumentami z Krefeld, rozwinął go w połowie XIX wieku z niemieckiej koncertyny, którą po raz pierwszy zbudowano w Chemnitz, a emigranci i marynarze zawieźli go później nad Río de la Plata, gdzie stał się głosem tanga.
Z Chemnitz do Krefeld
Około 1834 roku budowniczy instrumentów z Chemnitz Carl Friedrich Uhlig zaczął robić koncertyny z guzikami. Miały niewiele dźwięków, a Heinrich Band, muzyk, nauczyciel i kompozytor, który przejął sklep muzyczny ojca w Krefeld, uznał je za zbyt ograniczone. Rozszerzył klawiaturę, najpierw do 64, potem do 88 dźwięków, a później do 100. Swoje instrumenty nazwał Bandonion, prawdopodobnie wzorując się na nazwie akordeonu, który dobrze się sprzedawał.
Budowany na wschodzie, sprzedawany w Krefeld
Band nigdy sam nie budował instrumentów. Muzykolożka Janine Krüger ustaliła, że robiono je w warsztatach Christiana Reichela w Waldheim, we wschodnich Niemczech, i że projekt Banda miał sześć rzędów guzików tam, gdzie wschodni wytwórcy koncertyn trzymali się trzech. Band sprzedawał instrumenty wyłącznie w swoim sklepie w Krefeld. Mniej więcej 40 lat później rodzinna firma zakończyła działalność, a prym w handlu zaczęli wieść bracia Arnoldowie, również ze wschodu, którzy zachowali projekt Banda. Do 1910 roku Niemcy produkowały bandoneony dla Argentyny i Urugwaju, a w samym 1930 roku wysłano do Argentyny 25 000 sztuk.
Skąd skojarzenie z Argentyną
Żaden dokument nie pokazuje dokładnie, jak bandoneon dotarł nad Río de la Plata. Uważa się, że przywieźli go emigranci i marynarze około 1870 roku, a jedna z opowieści mówi o emigrancie, który grał na nim podczas rejsu w 1862 roku. Tango przyjęło ten instrument, a muzycy tacy jak Aníbal Troilo i Astor Piazzolla rozsławili go. Jednak przez większą część XX wieku bandoneony robiono w Niemczech, a nie w Argentynie. Gdy stare niemieckie instrumenty stały się rzadkie i drogie, argentyńscy wytwórcy zaczęli budować własne, wśród nich w 2014 roku zespół z Narodowego Uniwersytetu Lanús.
Źródła: en.wikipedia.org ↗ · de.wikipedia.org ↗ · welt.de ↗ · bbc.com ↗