Whence
Miłorząb dwuklapowy
Roślina

Miłorząb dwuklapowy: skąd to się wzięło?

Miłorząb pochodzi z Chin, gdzie w górskich ostojach przetrwało kilka populacji, które mogą być naprawdę dzikie. To ostatni żyjący gatunek prastarej grupy drzew, a ludzie przenieśli go z Chin na ulice miast całego świata.

Żywa skamieniałość

Skamieniałości bardzo podobne do żyjącego miłorzębu sięgają około 170 milionów lat wstecz, do jury, a niektóre z kopalni węgla w środkowych Chinach pokazują drzewa podobne do miłorzębu, różniące się tylko nieznacznie kształtem liści. Grupa powoli wymierała, może wyparta przez rośliny kwiatowe, a miłorzęby zniknęły z Ameryki Północnej i Europy, gdy klimat się ochłodził. Pod koniec ostatniej epoki lodowej, około 11 000 lat temu, ocalałe drzewa przetrwały już tylko w Chinach. Dziś Ginkgo biloba jest jedynym żyjącym gatunkiem swojej rodziny.

Ocalony przez ludzi

Przez stulecia sądzono, że miłorząb wyginął na wolności. Znawca miłorzębu Peter Crane przypuszcza, że ludzie w Chinach mogli zacząć go sadzić około 1000 lat temu, może dla jadalnych nasion, a niektórzy chińscy uczeni sądzą, że wiele starych drzew posadzili i zachowali mnisi. W 2012 roku badacze opisali ślady dzikiej populacji w górach Dalou w południowo-zachodnich Chinach, a w górach Tianmu na wschodzie rosną „półdzikie” drzewostany. IUCN uznaje ten gatunek na wolności za zagrożony.

Skąd skojarzenie z Japonią

W Japonii miłorzęby sadzi się powszechnie od XIV wieku, symbol Tokio ma kształt liścia miłorzębu, a w 1996 roku miasto uczyniło miłorząb swoim oficjalnym drzewem. Nawet nazwa drzewa przyszła przez Japonię. Niemiecki przyrodnik Engelbert Kaempfer, pierwszy człowiek Zachodu, który je badał, zobaczył je w ogrodach japońskich świątyń w 1690 roku i zapisał nazwę ginkyō, „srebrna morela”, w pisowni „ginkgo”, której używał jego tłumacz z Nagasaki. A jednak władze samego Tokio opisują miłorząb jako rodzimy dla Chin.

Źródła: en.wikipedia.org ↗ · nationalgeographic.com ↗ · english.metro.tokyo.lg.jp ↗

Więcej z kategorii: Rośliny

Araukaria wyniosła (sosna norfolkska)
Roślina

Araukaria wyniosła (sosna norfolkska)

📍 Wyspa Norfolk (Australia), południowy Pacyfik

Ta „żywa choinka” nie jest prawdziwą sosną i rośnie dziko tylko na maleńkiej wyspie Norfolk i pobliskiej wyspie Phillip, między Nową Zelandią a Nową Kaledonią. W 1774 roku kapitan Cook liczył, że jej wysokie, proste pnie posłużą na maszty, ale drewno nie było dość wytrzymałe.

Pelargonia (geranium)
Roślina

Pelargonia (geranium)

📍 Prowincje Przylądkowa Zachodnia i Wschodnia, RPA

Balkonowe „geranium” to naprawdę pelargonie z południowoafrykańskiego Przylądka. Zawijające tam statki przywiozły zapewne pierwsze okazy do ogrodu botanicznego w Lejdzie przed 1600 rokiem, a krzyżówki dwóch dzikich gatunków z Przylądka dały Europie ulubiony kwiat balkonowy.

Saguaro (kaktus)
Roślina

Saguaro (kaktus)

📍 Pustynia Sonora (Arizona, USA i Sonora, Meksyk)

Olbrzymi kaktus z westernów rośnie dziko tylko na pustyni Sonora w Arizonie i północno-zachodnim Meksyku. Rośnie tak wolno, że pierwsze ramiona pojawiają się po 50–100 latach, a może żyć ponad 150 lat.

Więcej z kontynentu: Azja

Tofu
Jedzenie

Tofu

📍 Chiny

Tofu pochodzi z Chin. Legenda przypisuje jego wynalezienie księciu Liu Anowi z dynastii Han ponad 2000 lat temu, ale pierwsza wyraźna wzmianka pisana pochodzi z około 965 roku n.e. Pierwszy zapis o nim w Japonii pochodzi z 1183 roku.

Vindaloo (curry)
Jedzenie

Vindaloo (curry)

📍 Goa, Indie

Vindaloo zaczęło się w Goa jako portugalskie carne de vinha d'alhos, mięso w winie i czosnku; kucharze z Goa zamienili wino na ocet palmowy i dodali przyprawy. „Aloo” to nie ziemniak: tradycyjne danie go nie zawiera.

Ogórek
Jedzenie

Ogórek

📍 Podnóża Himalajów, północne Indie i Nepal

Ogórki udomowiono w Indiach około 3000 lat temu z dzikiego ogórka z podnóży Himalajów. Rzymscy pisarze chwalili długi, wężowaty melon warzywny, który nazywali cucumis; prawdziwe ogórki dotarły do Europy dopiero w średniowieczu.